<?xml version="1.0" encoding="utf-8"?> <?xml-stylesheet type="text/xsl" href="/static/taisho.xsl"?> <TEI xmlns:cb="http://www.cbeta.org/ns/1.0" xml:lang="lzh-Hans-HK" xml:id="X88n1660"> <teiHeader> <fileDesc> <titleStmt> <title>Manji Shinsan Dainihon Zokuzōkyō, Electronic version, No. 1660 (古今图书集成)神异典二氏部彙考</title> <title xml:lang="zh-Hans">卍新纂大日本续藏经数位版, No. 1660 (古今图书集成)神异典二氏部彙考</title> <respStmt> <resp>Electronic Version by</resp> <name>CBETA</name> </respStmt> </titleStmt> <editionStmt> <edition>XML TEI P5</edition> <respStmt xml:id="resp1"><resp>corrections</resp><name>orig</name></respStmt> <respStmt xml:id="resp2"><resp>corrections</resp><name>CBETA</name></respStmt> <respStmt xml:id="resp3"><resp>corrections</resp><name>CBETA.maha</name></respStmt> <respStmt xml:id="resp4"><resp>corrections</resp><name>CBETA.ting</name></respStmt> </editionStmt> <extent>2卷</extent> <publicationStmt> <idno type="CBETA"> <idno type="canon">X</idno>.<idno type="vol">88</idno>.<idno type="no">1660</idno> </idno> <distributor> <name>中华电子<persName>佛</persName>典协会 (CBETA)</name> <address> <addrLine><email>service@cbeta.org</email></addrLine> </address> </distributor> <availability> <p>Available for non-commercial use when distributed with this header intact.</p> </availability> <date>2024-02-11 12:10:40 +0800</date> </publicationStmt> <sourceDesc> <bibl> <title level="s">Manji Shinsan Dainihon Zokuzōkyō</title> <title level="s" xml:lang="zh-Hans">卍新纂大日本续藏经</title> <title level="m" xml:lang="zh-Hans">(古今图书集成)神异典二氏部彙考</title> </bibl> </sourceDesc> </fileDesc> <encodingDesc> <projectDesc> <p xml:lang="en" cb:type="ly">Input by CBETA, OCR by CBETA</p> <p xml:lang="zh-Hans" cb:type="ly">CBETA 人工输入，CBETA 扫瞄辨识</p> </projectDesc> <editorialDecl> <punctuation resp="#resp1"><p>原书标点</p></punctuation> </editorialDecl> <tagsDecl> <namespace name="http://www.tei-c.org/ns/1.0"> <tagUsage gi="rdg"> <listWit> <witness xml:id="wit.cbeta">【CB】</witness> <witness xml:id="wit.orig">【卍续】</witness> </listWit> </tagUsage> </namespace> </tagsDecl> <charDecl> <char xml:id="CB00618"> <charName>CBETA CHARACTER CB00618</charName> <mapping cb:dec="983658" type="PUA">U+F026A</mapping> <mapping type="normal_unicode">U+96B7</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>隶</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[隶-木+土]</value></charProp></char> <char xml:id="CB00647"> <charName>CBETA CHARACTER CB00647</charName> <mapping cb:dec="983687" type="PUA">U+F0287</mapping> <mapping type="normal_unicode">U+76CB</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>钵</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[犮/皿]</value></charProp></char> <char xml:id="CB01926"> <charName>CBETA CHARACTER CB01926</charName> <mapping cb:dec="984966" type="PUA">U+F0786</mapping> <mapping type="normal_unicode">U+7070</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>灰</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[厂@火]</value></charProp></char> <char xml:id="CB04435"> <charName>CBETA CHARACTER CB04435</charName> <mapping cb:dec="987475" type="PUA">U+F1153</mapping> <mapping type="unicode">U+2CF15</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>赜</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[(厂-一)*臣*责]</value></charProp></char> <char xml:id="CB05567"> <charName>CBETA CHARACTER CB05567</charName> <mapping cb:dec="988607" type="PUA">U+F15BF</mapping> <mapping type="unicode">U+22305</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[廓-享+墨]</value></charProp></char> <char xml:id="CB12528"> <charName>CBETA CHARACTER CB12528</charName> <mapping cb:dec="995568" type="PUA">U+F30F0</mapping> <mapping type="unicode">U+28F7B</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>隶</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[隶-木+匕]</value></charProp></char> <char xml:id="CB15081"> <charName>CBETA CHARACTER CB15081</charName> <mapping cb:dec="998121" type="PUA">U+F3AE9</mapping> <mapping type="unicode">U+41FF</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>策</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[竺-二+束]</value></charProp></char> <char xml:id="CB15179"> <charName>CBETA CHARACTER CB15179</charName> <mapping cb:dec="998219" type="PUA">U+F3B4B</mapping> <charProp><localName>normalized form</localName><value>雀</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[少/隹]</value></charProp></char> </charDecl> </encodingDesc> <profileDesc> <langUsage> <language ident="en">English</language> <language ident="zh-Hans">Chinese (Traditional)</language> </langUsage> </profileDesc> <revisionDesc> <change when="2013-05-20"> <name>CW</name><name>Ray Chou 周邦信</name>P4 to P5 conversion by p4top5a.py, intended for publication </change> <change when="2005-01-10T13:58:00"> Zhou Bang-Xin (ed.) Created initial TEI XML version with BASICX.BAT </change> </revisionDesc> </teiHeader> <text><body> <milestone unit="juan" n="1"/> <pb ed="X" xml:id="X88.1660.0463b" n="0463b"/> <lb ed="X" n="0463b01"/> <lb ed="X" n="0463b02"/> <lb ed="X" n="0463b03"/> <lb ed="X" n="0463b04"/> <lb ed="X" n="0463b05"/> <lb ed="X" n="0463b06"/><cb:docNumber>No. 1660</cb:docNumber> <lb ed="X" n="0463b07"/><lb ed="R150" n="0336a01"/><cb:juan fun="open" n="1"><cb:mulu type="卷" n="1"/><cb:jhead><note place="inline">图书集成</note>神异典二氏部彙考卷上</cb:jhead></cb:juan> <lb ed="X" n="0463b08"/><lb ed="R150" n="0336a02"/> <lb ed="X" n="0463b09"/><lb ed="R150" n="0336a03"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">後汉</cb:mulu><head>後汉</head> <lb ed="X" n="0463b10"/><lb ed="R150" n="0336a04"/><p xml:id="pX88p0463b1001">明帝永平八年。楚王英。奉缣纨赎愆。诏以英奉黄老 <lb ed="X" n="0463b11"/><lb ed="R150" n="0336a05"/>浮屠。令还赎以助伊蒲塞桑门之盛馔 按後汉书 <lb ed="X" n="0463b12"/><lb ed="R150" n="0336a06"/>明帝本纪。不载 按楚王英传。英少时好游侠。交通 <lb ed="X" n="0463b13"/><lb ed="R150" n="0336a07"/>宾客。晚节更喜黄老学。为浮屠斋戒祭祀。永平八年。 <lb ed="X" n="0463b14"/><lb ed="R150" n="0336a08"/>诏令天下死罪。皆入缣赎。英遣郞中令奉黄缣白纨 <lb ed="X" n="0463b15"/><lb ed="R150" n="0336a09"/>三十匹。诣国相曰。托在蕃辅。过恶纍积。欢喜大恩。奉 <lb ed="X" n="0463b16"/><lb ed="R150" n="0336a10"/>送缣帛。以赎愆罪。国相以闻。诏报曰。楚王诵黄老之 <lb ed="X" n="0463b17"/><lb ed="R150" n="0336a11"/>微言。尙浮屠之仁祠。洁斋三月。与神为誓。何嫌何疑。 <lb ed="X" n="0463b18"/><lb ed="R150" n="0336a12"/>当有悔吝。其还赎以助伊蒲塞桑门之盛馔。因以班 <lb ed="X" n="0463b19"/><lb ed="R150" n="0336a13"/>示诸国中傅。英後遂大交通方士。作金龟玉鹤刻文 <lb ed="X" n="0463b20"/><lb ed="R150" n="0336a14"/>字。以为符瑞。十三年男子燕廣告英与渔阳王平颜 <lb ed="X" n="0463b21"/><lb ed="R150" n="0336a15"/>忠等。造作图书。有逆谋事。下案验。有司奏。英招聚姦 <lb ed="X" n="0463b22"/><lb ed="R150" n="0336a16"/>猾。造作图谶。擅相官秩。置诸侯王公将军二千石。大 <lb ed="X" n="0463b23"/><lb ed="R150" n="0336a17"/>逆不道。请诛之。帝以亲亲不忍。乃废英徙丹阳泾县。</p> <lb ed="X" n="0463b24"/><lb ed="R150" n="0336a18"/><p xml:id="pX88p0463b2401">桓帝延熹九年。襄楷以宫中立浮屠老子祠。上书切 <pb ed="X" xml:id="X88.1660.0463c" n="0463c"/> <lb ed="X" n="0463c01"/><lb ed="R150" n="0336b01"/>谏。不听 按後汉书桓帝本纪论赞。帝饰芳林而考 <lb ed="X" n="0463c02"/><lb ed="R150" n="0336b02"/>濯龙之宫。设花盖以祠浮图老子 按襄楷传。延熹 <lb ed="X" n="0463c03"/><lb ed="R150" n="0336b03"/>九年。楷上书曰。臣闻宫中立黄老浮屠之祠。此道淸 <lb ed="X" n="0463c04"/><lb ed="R150" n="0336b04"/>虚。贵尙无为。好生恶杀。省欲去奢。今陛下嗜欲不去。 <lb ed="X" n="0463c05"/><lb ed="R150" n="0336b05"/>杀罚过理。既乖其道。岂获其祚哉。或言。老子入彝翟。 <lb ed="X" n="0463c06"/><lb ed="R150" n="0336b06"/>为浮屠。浮屠不三宿桑下。不欲久生恩爱。精之至也。 <lb ed="X" n="0463c07"/><lb ed="R150" n="0336b07"/>天神遗以好女。浮屠曰。此但革囊盛血。遂不盼之。其 <lb ed="X" n="0463c08"/><lb ed="R150" n="0336b08"/>守一如此。乃能成道。今陛下婬女艳妇。极天下之丽。 <lb ed="X" n="0463c09"/><lb ed="R150" n="0336b09"/>甘肥饮美。殚天下之味。奈何欲如黄老乎。书上。即召 <lb ed="X" n="0463c10"/><lb ed="R150" n="0336b10"/>诣尙书问状。尙书请下司<g ref="#CB12528">隶</g>正楷罪法。收送洛阳狱。 <lb ed="X" n="0463c11"/><lb ed="R150" n="0336b11"/>帝不诛。犹司寇论刑 按西域传。桓帝好神。数祀浮 <lb ed="X" n="0463c12"/><lb ed="R150" n="0336b12"/>图老子。百姓稍有奉者。後遂转盛。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0463c13"/><lb ed="R150" n="0336b13"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">梁</cb:mulu><head>梁</head> <lb ed="X" n="0463c14"/><lb ed="R150" n="0336b14"/><p xml:id="pX88p0463c1401">高祖普通 年。诏庾承先。学通老释。勒州县时加敦 <lb ed="X" n="0463c15"/><lb ed="R150" n="0336b15"/>遣 按梁书高祖本纪。不载 按庾诜传。普通中。诏 <lb ed="X" n="0463c16"/><lb ed="R150" n="0336b16"/>曰。庾承先。学通黄老。该涉释教。幷不竞不营。安兹枯 <lb ed="X" n="0463c17"/><lb ed="R150" n="0336b17"/>槁。可以镇躁敦俗。承先可中书侍郞。勒州县时加敦 <lb ed="X" n="0463c18"/><lb ed="R150" n="0336b18"/>遣。庶能屈志。方冀盐梅 按庾承先传。承先字子通。 <lb ed="X" n="0463c19"/><lb ed="R150" n="0337a01"/>颖川鄢陵人也。元经释典。靡不该悉。九流七略。咸所 <lb ed="X" n="0463c20"/><lb ed="R150" n="0337a02"/>精练。郡辟功曹不就。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0463c21"/><lb ed="R150" n="0337a03"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">陈</cb:mulu><head>陈</head> <lb ed="X" n="0463c22"/><lb ed="R150" n="0337a04"/><p xml:id="pX88p0463c2201">宣帝太建十四年。後主即位。诏僧尼道士。不依经律 <lb ed="X" n="0463c23"/><lb ed="R150" n="0337a05"/>者。幷皆禁绝 按陈书後主本纪。太建十四年。正月 <lb ed="X" n="0463c24"/><lb ed="R150" n="0337a06"/>丁巳。即皇帝位。夏四月庚子。诏僧尼道士。挟邪左道。 <pb ed="X" xml:id="X88.1660.0464a" n="0464a"/> <lb ed="X" n="0464a01"/><lb ed="R150" n="0337a07"/>不依经律。民间婬祀妖书。诸珍怪事。详为条制。幷皆 <lb ed="X" n="0464a02"/><lb ed="R150" n="0337a08"/>禁绝。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0464a03"/><lb ed="R150" n="0337a09"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">北魏</cb:mulu><head>北魏</head> <lb ed="X" n="0464a04"/><lb ed="R150" n="0337a10"/><p xml:id="pX88p0464a0401">太祖好黄老。兼崇<persName>佛</persName>法 按魏书太祖本纪。不载 <lb ed="X" n="0464a05"/><lb ed="R150" n="0337a11"/> 按释老志。太祖平中山。经略燕赵。所径郡国。<persName>佛</persName>寺见 <lb ed="X" n="0464a06"/><lb ed="R150" n="0337a12"/>诸沙门道士。皆致精敬。禁军旅无有所犯。帝好黄老。 <lb ed="X" n="0464a07"/><lb ed="R150" n="0337a13"/>颇览<persName>佛</persName>经。但天下初定。戒车屡动。庶事草创。未建图 <lb ed="X" n="0464a08"/><lb ed="R150" n="0337a14"/>宇招延僧众。然时时旁求焉。</p> <lb ed="X" n="0464a09"/><lb ed="R150" n="0337a15"/><p xml:id="pX88p0464a0901">太宗遵太祖之业。亦好黄老<persName>佛</persName>法 按魏书太宗本 <lb ed="X" n="0464a10"/><lb ed="R150" n="0337a16"/>纪。不载 按释老志。太宗践位。遵太祖之业。亦好黄 <lb ed="X" n="0464a11"/><lb ed="R150" n="0337a17"/>老。又崇<persName>佛</persName>法。京邑四方。建立图像。仍令沙门。敷导民 <lb ed="X" n="0464a12"/><lb ed="R150" n="0337a18"/>俗。</p> <lb ed="X" n="0464a13"/><lb ed="R150" n="0337b01"/><p xml:id="pX88p0464a1301">世祖太平真君五年。禁私养沙门师巫 按魏书世 <lb ed="X" n="0464a14"/><lb ed="R150" n="0337b02"/>祖本纪。太平真君五年。春正月戊申。诏曰。愚民无识 <lb ed="X" n="0464a15"/><lb ed="R150" n="0337b03"/>信惑妖邪。私养师巫。挟藏谶记阴阳图纬方伎之书。 <lb ed="X" n="0464a16"/><lb ed="R150" n="0337b04"/>又沙门之徒。假西戎虚诞。生致妖孽。非所以一齐政 <lb ed="X" n="0464a17"/><lb ed="R150" n="0337b05"/>化。布淳德于天下也。自王公<anchor xml:id="nkr_note_add_0464a1701" n="0464a1701"/><anchor xml:id="beg0464a1701" n="0464a1701"/>已<anchor xml:id="end0464a1701"/>下。至于庶人。有私养 <lb ed="X" n="0464a18"/><lb ed="R150" n="0337b06"/>沙门师巫。及金银工巧之人。在其家者。皆遣诣官曹。 <lb ed="X" n="0464a19"/><lb ed="R150" n="0337b07"/>不得容匿。限今年二月十五日。过期不出。师巫沙门 <lb ed="X" n="0464a20"/><lb ed="R150" n="0337b08"/>身死。主人门诛。明相宣告。咸使闻知。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0464a21"/><lb ed="R150" n="0337b09"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">北齐</cb:mulu><head>北齐</head> <lb ed="X" n="0464a22"/><lb ed="R150" n="0337b10"/><p xml:id="pX88p0464a2201">显祖天保六年。敕道士为沙门 按北齐书显祖本 <lb ed="X" n="0464a23"/><lb ed="R150" n="0337b11"/>纪。不载 按续文献通考。天保六年。以<persName>佛</persName>道二教不 <lb ed="X" n="0464a24"/><lb ed="R150" n="0337b12"/>同。欲去其一。集二家学者。论难于前。遂敕道士。皆剃 <pb ed="X" xml:id="X88.1660.0464b" n="0464b"/> <lb ed="X" n="0464b01"/><lb ed="R150" n="0337b13"/>发为沙门。有不从者。杀四人。乃奉命。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0464b02"/><lb ed="R150" n="0337b14"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">北周</cb:mulu><head>北周</head> <lb ed="X" n="0464b03"/><lb ed="R150" n="0337b15"/><p xml:id="pX88p0464b0301">高祖天和三年。帝御大德殿。集沙门道<anchor xml:id="nkr_note_add_0464b0301" n="0464b0301"/><anchor xml:id="beg0464b0301" n="0464b0301"/>士<anchor xml:id="end0464b0301"/>。讲礼记 <lb ed="X" n="0464b04"/><lb ed="R150" n="0337b16"/> 按周书高祖本纪。天和三年。秋八月癸酉。帝御大德 <lb ed="X" n="0464b05"/><lb ed="R150" n="0337b17"/>殿。集百僚及沙门道士等。亲讲礼记。</p> <lb ed="X" n="0464b06"/><lb ed="R150" n="0337b18"/><p xml:id="pX88p0464b0601">天和四年。春二月戊辰。帝御大德殿。集百僚道士沙 <lb ed="X" n="0464b07"/><lb ed="R150" n="0338a01"/>门等。讨论释老義 按周书高祖本纪。云云 按沉 <lb ed="X" n="0464b08"/><lb ed="R150" n="0338a02"/>重传。重天和中。复于紫极殿。讲三教義。朝士儒生桑 <lb ed="X" n="0464b09"/><lb ed="R150" n="0338a03"/>门道士至者。二千馀人。</p> <lb ed="X" n="0464b10"/><lb ed="R150" n="0338a04"/><p xml:id="pX88p0464b1001">建德二年。帝陞座辨释三教 按周书高祖本纪。建 <lb ed="X" n="0464b11"/><lb ed="R150" n="0338a05"/>德二年。冬十二月癸巳。集群臣及沙门道士等。帝升 <lb ed="X" n="0464b12"/><lb ed="R150" n="0338a06"/>高座。辨释三教先後。以儒教为先。道教为次。<persName>佛</persName>教为 <lb ed="X" n="0464b13"/><lb ed="R150" n="0338a07"/>後。</p> <lb ed="X" n="0464b14"/><lb ed="R150" n="0338a08"/><p xml:id="pX88p0464b1401">建德三年。初断<persName>佛</persName>道二教 按周书高祖本纪。建德 <lb ed="X" n="0464b15"/><lb ed="R150" n="0338a09"/>三年。夏五月丙子。初断<persName>佛</persName>道二教。经像悉毁。罢沙门 <lb ed="X" n="0464b16"/><lb ed="R150" n="0338a10"/>道士。幷令还民。六月戊午。诏曰。至道弘深。混成无际。 <lb ed="X" n="0464b17"/><lb ed="R150" n="0338a11"/>体包空有。理极幽元。<anchor xml:id="nkr_note_add_0464b1701" n="0464b1701"/><anchor xml:id="beg0464b1701" n="0464b1701"/>但<anchor xml:id="end0464b1701"/>歧路既分。派源逾远。淳離朴 <lb ed="X" n="0464b18"/><lb ed="R150" n="0338a12"/>散。形气斯乖。遂使三墨八儒。朱紫交竞。九流七略。异 <lb ed="X" n="0464b19"/><lb ed="R150" n="0338a13"/>说相腾。道隐小成。其来旧矣。不有会归。争驱靡息。今 <lb ed="X" n="0464b20"/><lb ed="R150" n="0338a14"/>可立通道观。圣哲微言。先贤典训。金科玉篆。秘迹元 <lb ed="X" n="0464b21"/><lb ed="R150" n="0338a15"/>文。所以济养黎元。扶成教義者。幷宜弘阐。一以贯之。 <lb ed="X" n="0464b22"/><lb ed="R150" n="0338a16"/>俾夫玩培塿者。识嵩岱之崇崛。守碛砾者。悟渤澥之 <lb ed="X" n="0464b23"/><lb ed="R150" n="0338a17"/>泓澄。不亦可乎 按<persName>佛</persName>祖统纪。北周武帝。建德二 <lb ed="X" n="0464b24"/><lb ed="R150" n="0338a18"/>年。帝集僧道宣旨曰。六经儒教。于世为宜。真<persName>佛</persName>无像。 <pb ed="X" xml:id="X88.1660.0464c" n="0464c"/> <lb ed="X" n="0464c01"/><lb ed="R150" n="0338b01"/>空崇塔庙。愚人信顺。徒竭珍财。凡是经像。宜从除毁。 <lb ed="X" n="0464c02"/><lb ed="R150" n="0338b02"/>父母恩重。沙门不敬。斯为悖逆之甚。国法岂容。幷令 <lb ed="X" n="0464c03"/><lb ed="R150" n="0338b03"/>反俗用崇孝养。时慧远法师。出众抗答曰。若以形像 <lb ed="X" n="0464c04"/><lb ed="R150" n="0338b04"/>无情事之。无福国家。七庙岂是有情。帝曰。<persName>佛</persName>经外国 <lb ed="X" n="0464c05"/><lb ed="R150" n="0338b05"/>之法。故当废之。七庙上世所立。朕亦不以为然将同 <lb ed="X" n="0464c06"/><lb ed="R150" n="0338b06"/>废之矣。师曰。若以外国之法。非此所用。仲尼所说。出 <lb ed="X" n="0464c07"/><lb ed="R150" n="0338b07"/>自鲁国秦晋之地。亦应不行。七庙若废。则五经无用。 <lb ed="X" n="0464c08"/><lb ed="R150" n="0338b08"/>三教同废。何以治国。帝曰。鲁与秦晋。封域虽殊。莫非 <lb ed="X" n="0464c09"/><lb ed="R150" n="0338b09"/>一王之化。师曰。若秦鲁同一王化。震旦天竺。同在阎 <lb ed="X" n="0464c10"/><lb ed="R150" n="0338b10"/>浮轮王一化。何不同遵。帝与师往复数至十二。帝不 <lb ed="X" n="0464c11"/><lb ed="R150" n="0338b11"/>能屈。三年五月。帝欲偏废释教。令道士张宾饬诡辞。 <lb ed="X" n="0464c12"/><lb ed="R150" n="0338b12"/>以挫释子。法师知元。抗酬精壮。帝意宾不能制。即震 <lb ed="X" n="0464c13"/><lb ed="R150" n="0338b13"/>天威以垂难辞。左右叱元听制。元安详应对。陈義甚 <lb ed="X" n="0464c14"/><lb ed="R150" n="0338b14"/>高。陪位大臣。莫不钦歎。独帝不说。明日下诏。幷罢释 <lb ed="X" n="0464c15"/><lb ed="R150" n="0338b15"/>道二教。悉毁经像。沙门道士。幷令还俗。时国境僧道 <lb ed="X" n="0464c16"/><lb ed="R150" n="0338b16"/>反服者。二百馀万。</p> <lb ed="X" n="0464c17"/><lb ed="R150" n="0338b17"/><p xml:id="pX88p0464c1701">宣帝大象元年。初复<persName>佛</persName>像及天尊像 按周书宣帝 <lb ed="X" n="0464c18"/><lb ed="R150" n="0338b18"/>本纪。大像元年。冬十月壬戌。帝幸道会苑大醮。以高 <lb ed="X" n="0464c19"/><lb ed="R150" n="0339a01"/>祖武皇帝配醮讫。论议于行殿。是岁初复<persName>佛</persName>像及天 <lb ed="X" n="0464c20"/><lb ed="R150" n="0339a02"/>尊像。至是帝与二像。俱南面而坐。大陈杂戏。令京城 <lb ed="X" n="0464c21"/><lb ed="R150" n="0339a03"/>士民纵观 按<persName>佛</persName>法金汤编。宣帝大成元年。先是 <lb ed="X" n="0464c22"/><lb ed="R150" n="0339a04"/>沙门道林。以学业进见。与武帝议论二十日。酬酢七 <lb ed="X" n="0464c23"/><lb ed="R150" n="0339a05"/>十番。武帝不能屈。遂许以复教。会武帝殂。至是道林。 <lb ed="X" n="0464c24"/><lb ed="R150" n="0339a06"/>申请尤力。帝许之。遂下诏曰。先帝惑于异论。以释道 <pb ed="X" xml:id="X88.1660.0465a" n="0465a"/> <lb ed="X" n="0465a01"/><lb ed="R150" n="0339a07"/>为无益。故废而不行。然大教所繫。讵宜罢黜。于是兴 <lb ed="X" n="0465a02"/><lb ed="R150" n="0339a08"/>复二教<note place="inline">按。是年改大成。为大象</note>。</p> <lb ed="X" n="0465a03"/><lb ed="R150" n="0339a09"/><p xml:id="pX88p0465a0301">大象二年。静帝即位。复行<persName>佛</persName>道二教 按周书静帝 <lb ed="X" n="0465a04"/><lb ed="R150" n="0339a10"/>本纪。大象二年。五月<anchor xml:id="nkr_note_add_0465a0401" n="0465a0401"/><anchor xml:id="beg0465a0401" n="0465a0401"/>己<anchor xml:id="end0465a0401"/>酉。宣帝崩。帝入居天台。六月 <lb ed="X" n="0465a05"/><lb ed="R150" n="0339a11"/>庚申。复行<persName>佛</persName>道二教。旧沙门道士。精诚自守者。简令 <lb ed="X" n="0465a06"/><lb ed="R150" n="0339a12"/>入道 按续文献通考。刘氏曰。此杨坚意也。坚将 <lb ed="X" n="0465a07"/><lb ed="R150" n="0339a13"/>有他志。以是求福。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0465a08"/><lb ed="R150" n="0339a14"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">隋</cb:mulu><head>隋</head> <lb ed="X" n="0465a09"/><lb ed="R150" n="0339a15"/><p xml:id="pX88p0465a0901">高祖开皇二十年。诏盗毁<persName>佛</persName>及天尊像者。以不道论。 <lb ed="X" n="0465a10"/><lb ed="R150" n="0339a16"/>沙门道士壞<persName>佛</persName>及天尊者。以恶逆论 按隋书高祖 <lb ed="X" n="0465a11"/><lb ed="R150" n="0339a17"/>本纪。开皇二十年。十二月辛巳。诏曰。<persName>佛</persName>法深妙。道教 <lb ed="X" n="0465a12"/><lb ed="R150" n="0339a18"/>虚融。咸降大慈。济渡群品。凡任含识。皆蒙覆护。所以 <lb ed="X" n="0465a13"/><lb ed="R150" n="0339b01"/>雕铸灵相。图写真形。率土瞻仰。用申诚敬。敢有毁壞 <lb ed="X" n="0465a14"/><lb ed="R150" n="0339b02"/>偷盗<persName>佛</persName>及天尊像者。以不道论。沙门壞<persName>佛</persName>像。道士壞 <lb ed="X" n="0465a15"/><lb ed="R150" n="0339b03"/>天尊。以恶逆论。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0465a16"/><lb ed="R150" n="0339b04"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">唐</cb:mulu><head>唐</head> <lb ed="X" n="0465a17"/><lb ed="R150" n="0339b05"/><p xml:id="pX88p0465a1701">唐置崇元署寺观监。掌寺观僧尼道士女冠之政 <lb ed="X" n="0465a18"/><lb ed="R150" n="0339b06"/> 按唐书百官志。崇元署。令一人正八品下。丞一人正 <lb ed="X" n="0465a19"/><lb ed="R150" n="0339b07"/>九品下。掌京都诸观名数与道士账籍斋醮之事。新 <lb ed="X" n="0465a20"/><lb ed="R150" n="0339b08"/>罗日本僧。入朝学问。九年不还者。编诸籍。道士女冠 <lb ed="X" n="0465a21"/><lb ed="R150" n="0339b09"/>僧尼。见天子必拜。凡止民家。不过三夜。出逾宿者。立 <lb ed="X" n="0465a22"/><lb ed="R150" n="0339b10"/>案连署。不过七日。路远者。州县给程。天下观一千六 <lb ed="X" n="0465a23"/><lb ed="R150" n="0339b11"/>百八十七。道士七百七十六。女冠九百八十八。寺五 <lb ed="X" n="0465a24"/><lb ed="R150" n="0339b12"/>千三百五十八。僧七万五千五百二十四。尼五万五 <pb ed="X" xml:id="X88.1660.0465b" n="0465b"/> <lb ed="X" n="0465b01"/><lb ed="R150" n="0339b13"/>百七十六。两京度僧尼道士女冠。御史一人莅之。每 <lb ed="X" n="0465b02"/><lb ed="R150" n="0339b14"/>三岁州县为籍。一以留县。一以留州。僧尼一以上祠 <lb ed="X" n="0465b03"/><lb ed="R150" n="0339b15"/>部。道士女冠一以上宗正。一以上司封。<note place="inline">又</note>有府二人。 <lb ed="X" n="0465b04"/><lb ed="R150" n="0339b16"/>史三人。典事六人。掌固二人。崇元学博士一人。学生 <lb ed="X" n="0465b05"/><lb ed="R150" n="0339b17"/>百人。隋以署<g ref="#CB12528">隶</g>鸿胪。又有道场元壇。唐置诸寺观监。 <lb ed="X" n="0465b06"/><lb ed="R150" n="0339b18"/><g ref="#CB00618">隶</g><name role="" type="person">鸿胪寺</name>。每寺观有监一人。贞观中废寺观监。上元 <lb ed="X" n="0465b07"/><lb ed="R150" n="0340a01"/>二年。置漆园监寻废。</p> <lb ed="X" n="0465b08"/><lb ed="R150" n="0340a02"/><p xml:id="pX88p0465b0801">高祖武德 年。幸国学。命僧道。讲金刚经及老子 <lb ed="X" n="0465b09"/><lb ed="R150" n="0340a03"/> 按唐书高祖本纪。不载 按大唐新语。高祖尝幸国 <lb ed="X" n="0465b10"/><lb ed="R150" n="0340a04"/>学。命徐文远。讲孝经。僧惠乘讲金刚经。道士刘进嘉 <lb ed="X" n="0465b11"/><lb ed="R150" n="0340a05"/>讲老子。诏剑德明与之辩论。于是诘难锋起。三人皆 <lb ed="X" n="0465b12"/><lb ed="R150" n="0340a06"/>屈。高祖曰。儒元<persName>佛</persName>義。各有宗旨。刘徐等幷当今杰才。 <lb ed="X" n="0465b13"/><lb ed="R150" n="0340a07"/>德明一擧而蔽之。可谓达学矣。赐帛五十匹。</p> <lb ed="X" n="0465b14"/><lb ed="R150" n="0340a08"/><p xml:id="pX88p0465b1401">武德九年。废浮屠老子法。寻复之 按唐书高祖本 <lb ed="X" n="0465b15"/><lb ed="R150" n="0340a09"/>纪。武德九年。四月辛巳。废浮屠老子道。六月庚申。息 <lb ed="X" n="0465b16"/><lb ed="R150" n="0340a10"/>浮屠老子法 按旧唐书高祖本纪。九年夏五月 <lb ed="X" n="0465b17"/><lb ed="R150" n="0340a11"/>辛巳。以京师寺观。不堪淸净。诏曰。释迦阐教。淸净为 <lb ed="X" n="0465b18"/><lb ed="R150" n="0340a12"/>先。远離尘垢。断除贪欲。所以弘宣勝业。修殖善根。开 <lb ed="X" n="0465b19"/><lb ed="R150" n="0340a13"/>导愚迷。津樑品庶。是以敷演经教。检约学徒。调忏身 <lb ed="X" n="0465b20"/><lb ed="R150" n="0340a14"/>心。捨诸染著。衣服饮食。咸资四辈。自觉王迁谢。像法 <lb ed="X" n="0465b21"/><lb ed="R150" n="0340a15"/>流行。末代陵迟。渐以亏滥。乃有猥贱之侣。规自尊高。 <lb ed="X" n="0465b22"/><lb ed="R150" n="0340a16"/>浮惰之人。苟避徭役。妄为剃度。托号出家。嗜欲无厌。 <lb ed="X" n="0465b23"/><lb ed="R150" n="0340a17"/>营求不息。出入闾里。周旋阛阓。驱<g ref="#CB15081">策</g>田产。聚积货物。 <lb ed="X" n="0465b24"/><lb ed="R150" n="0340a18"/>耕织为生。估贩成业。事同编户。迹等齐人。进违戒律 <pb ed="X" xml:id="X88.1660.0465c" n="0465c"/> <lb ed="X" n="0465c01"/><lb ed="R150" n="0340b01"/>之文。退无礼典之训。至乃亲行劫掠。躬自穿觎。造作 <lb ed="X" n="0465c02"/><lb ed="R150" n="0340b02"/>妖讹。交通豪猾。每罹宪网。自陷重刑。黩乱真如。倾毁 <lb ed="X" n="0465c03"/><lb ed="R150" n="0340b03"/>妙法。譬兹稂莠有秽嘉苗类彼淤泥混夫淸水。又伽 <lb ed="X" n="0465c04"/><lb ed="R150" n="0340b04"/>蓝之地。本日净居。栖心之所。理尙幽寂。近代以来。多 <lb ed="X" n="0465c05"/><lb ed="R150" n="0340b05"/>立寺舍。不求闲旷之境。唯趋喧杂之方。缮<anchor xml:id="nkr_note_add_0465c0501" n="0465c0501"/><anchor xml:id="beg0465c0501" n="0465c0501"/>采<anchor xml:id="end0465c0501"/>崎岖。栋 <lb ed="X" n="0465c06"/><lb ed="R150" n="0340b06"/>宇殊拓。错舛隐匿。诱纳姦邪。或有接延<g ref="#CB05567">廛</g>邸。邻近屠 <lb ed="X" n="0465c07"/><lb ed="R150" n="0340b07"/>沽。埃尘满室。膻腥盈道。徒长轻慢之心。有亏崇敬之 <lb ed="X" n="0465c08"/><lb ed="R150" n="0340b08"/>義。且老氏垂化。本实冲虚。养志无为。遗情物外。全真 <lb ed="X" n="0465c09"/><lb ed="R150" n="0340b09"/>守一。是谓元门。驱驰世务。又乖宗旨。朕膺期驭宇。兴 <lb ed="X" n="0465c10"/><lb ed="R150" n="0340b10"/>隆教法。志思利益。情在护持。欲使玉石区分。薰莸有 <lb ed="X" n="0465c11"/><lb ed="R150" n="0340b11"/>辨。长存妙道。永固福田。正本澄源。宜从沙汰。诸僧尼 <lb ed="X" n="0465c12"/><lb ed="R150" n="0340b12"/>道士女冠等。有精勤练行守戒律者。幷令大寺观居 <lb ed="X" n="0465c13"/><lb ed="R150" n="0340b13"/>住。给衣食勿令乏短。其有不能精进戒行者。有缺不 <lb ed="X" n="0465c14"/><lb ed="R150" n="0340b14"/>堪供养者。幷令罢。遣各还桑梓。所司明为条式。务依 <lb ed="X" n="0465c15"/><lb ed="R150" n="0340b15"/>法教。违制之事。悉宜停断。京城留寺三所。观二所。其 <lb ed="X" n="0465c16"/><lb ed="R150" n="0340b16"/>馀天下诸州。各留一所。馀悉罢之。事竟不行。</p> <lb ed="X" n="0465c17"/><lb ed="R150" n="0340b17"/><p xml:id="pX88p0465c1701">太宗贞观五年诏。僧道致拜父母 按唐书太宗本 <lb ed="X" n="0465c18"/><lb ed="R150" n="0340b18"/>记。不载 按续文献通考<note place="inline">云云</note>。</p> <lb ed="X" n="0465c19"/><lb ed="R150" n="0341a01"/><p xml:id="pX88p0465c1901">高宗龙朔二年诏。释老致拜君亲。以令狐德芬议。复 <lb ed="X" n="0465c20"/><lb ed="R150" n="0341a02"/>诏不拜 按唐书高祖本纪。不载 按旧唐书高宗 <lb ed="X" n="0465c21"/><lb ed="R150" n="0341a03"/>本纪。龙朔二年。六月乙丑。初令僧尼等。幷尽礼致拜 <lb ed="X" n="0465c22"/><lb ed="R150" n="0341a04"/>其父母 按<persName>佛</persName>法金汤编。令狐德芬。武德初为秘 <lb ed="X" n="0465c23"/><lb ed="R150" n="0341a05"/>书丞。高宗龙朔二年。诏释老。致拜君亲。敕群臣议之。 <lb ed="X" n="0465c24"/><lb ed="R150" n="0341a06"/>德芬时为司成馆大司成。议曰。窃以。释老二教。慈敬 <pb ed="X" xml:id="X88.1660.0466a" n="0466a"/> <lb ed="X" n="0466a01"/><lb ed="R150" n="0341a07"/>弘深。有国因循遂开崇尙既久。其法须从其道切为 <lb ed="X" n="0466a02"/><lb ed="R150" n="0341a08"/>拜伏。理恐未通。何者。削发异冠带之仪。持<g ref="#CB00647">钵</g>岂樽俎 <lb ed="X" n="0466a03"/><lb ed="R150" n="0341a09"/>之礼。申恩方祈定慧。无劳拜跪严亲。报德有冀真如。 <lb ed="X" n="0466a04"/><lb ed="R150" n="0341a10"/>何必屈膝慈后。山林既往。非无廊庙之宾。朝野裁殊。 <lb ed="X" n="0466a05"/><lb ed="R150" n="0341a11"/>理宜高尙其事。今使责以名教有亏其旨。臣等愚昧。 <lb ed="X" n="0466a06"/><lb ed="R150" n="0341a12"/>请从不拜为宜。时众议请拜者。三百馀人。请不拜者。 <lb ed="X" n="0466a07"/><lb ed="R150" n="0341a13"/>五百馀人。六月八日。诏曰。朕商榷群议。沉研幽<g ref="#CB04435">赜</g>。然 <lb ed="X" n="0466a08"/><lb ed="R150" n="0341a14"/>箕颍之风。高尙其事。遐想前代。固亦有之。今後不宜 <lb ed="X" n="0466a09"/><lb ed="R150" n="0341a15"/>拜跪。</p> <lb ed="X" n="0466a10"/><lb ed="R150" n="0341a16"/><p xml:id="pX88p0466a1001">乾封元年。诏兖州置观寺各三所。天下诸州。置观寺 <lb ed="X" n="0466a11"/><lb ed="R150" n="0341a17"/>一所。各度七人 按唐书高宗本纪不载 按旧唐 <lb ed="X" n="0466a12"/><lb ed="R150" n="0341a18"/>书高宗本纪。乾封元年正月。兖州界置紫雲仙鹤万 <lb ed="X" n="0466a13"/><lb ed="R150" n="0341b01"/>岁观。封峦非烟重轮三寺天下诸州置观寺一所 <lb ed="X" n="0466a14"/><lb ed="R150" n="0341b02"/> 按续文献通考。兖州置观寺各三所。各度七人。天 <lb ed="X" n="0466a15"/><lb ed="R150" n="0341b03"/>下州一观一寺。各度七人。</p> <lb ed="X" n="0466a16"/><lb ed="R150" n="0341b04"/><p xml:id="pX88p0466a1601">中宗嗣圣八年。<note place="inline">即大后天授二年</note>夏四月。令释教在道法之 <lb ed="X" n="0466a17"/><lb ed="R150" n="0341b05"/>上。僧尼处道士女冠之前 按唐书武后本纪。不载 <lb ed="X" n="0466a18"/><lb ed="R150" n="0341b06"/> 按旧唐书武后本纪<note place="inline">云云</note>。</p> <lb ed="X" n="0466a19"/><lb ed="R150" n="0341b07"/><p xml:id="pX88p0466a1901">神龙元年。正月丙子。诸州置寺观一所。以中兴为名 <lb ed="X" n="0466a20"/><lb ed="R150" n="0341b08"/> 按唐书中宗本纪。不载 按旧唐书中宗本纪<note place="inline">云 <lb ed="X" n="0466a21"/><lb ed="R150" n="0341b09"/>云</note>。</p> <lb ed="X" n="0466a22"/><lb ed="R150" n="0341b10"/><p xml:id="pX88p0466a2201">神龙二年。僧会笵道士史崇元等。授官封公。诏释道 <lb ed="X" n="0466a23"/><lb ed="R150" n="0341b11"/>齐班幷集。永为定式 按唐书中宗本纪。不载 按 <lb ed="X" n="0466a24"/><lb ed="R150" n="0341b12"/>旧唐书中宗本纪。神龙二年。二月丙申。僧会笵道士 <pb ed="X" xml:id="X88.1660.0466b" n="0466b"/> <lb ed="X" n="0466b01"/><lb ed="R150" n="0341b13"/>史崇元等。十馀人。授官封公。以赏造圣善寺功也 <lb ed="X" n="0466b02"/><lb ed="R150" n="0341b14"/> 按续文献通考。是年七月。诏曰。初太宗以老子为 <lb ed="X" n="0466b03"/><lb ed="R150" n="0341b15"/>皇宗。升于释氏之上。至则天朝。复在释氏之下。今此 <lb ed="X" n="0466b04"/><lb ed="R150" n="0341b16"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0466b0401" n="0466b0401"/><anchor xml:id="beg0466b0401" n="0466b0401"/>已<anchor xml:id="end0466b0401"/>往。遂为定式。令齐班幷。集。</p> <lb ed="X" n="0466b05"/><lb ed="R150" n="0341b17"/><p xml:id="pX88p0466b0501">睿宗景雲二年。诏遇法事僧尼。与道士女冠。齐行进 <lb ed="X" n="0466b06"/><lb ed="R150" n="0341b18"/>集 按唐书睿宗本纪。不载 按旧唐书睿宗本纪。 <lb ed="X" n="0466b07"/><lb ed="R150" n="0342a01"/>景雲二年。夏四月癸未。诏以释典元宗。理均迹异。拯 <lb ed="X" n="0466b08"/><lb ed="R150" n="0342a02"/>人化俗。教别功齐。自今每缘法事。集会僧尼道士女 <lb ed="X" n="0466b09"/><lb ed="R150" n="0342a03"/>冠等。宜齐行进集。时天下滥度僧尼。道士女冠幷依 <lb ed="X" n="0466b10"/><lb ed="R150" n="0342a04"/>旧。</p> <lb ed="X" n="0466b11"/><lb ed="R150" n="0342a05"/><p xml:id="pX88p0466b1101">元宗开元二年。令道士女冠僧尼。致拜父母。</p> <lb ed="X" n="0466b12"/><lb ed="R150" n="0342a06"/><p xml:id="pX88p0466b1201">开元二十五年正月。制道士女冠。直隶宗正寺。僧尼 <lb ed="X" n="0466b13"/><lb ed="R150" n="0342a07"/>令祠部检挍 按以上唐书元宗本纪。不载 按旧 <lb ed="X" n="0466b14"/><lb ed="R150" n="0342a08"/>书元宗本纪<note place="inline">云云</note>。</p> <lb ed="X" n="0466b15"/><lb ed="R150" n="0342a09"/><p xml:id="pX88p0466b1501">开元二十六年。诏天下寺观。各度十七人 按唐书 <lb ed="X" n="0466b16"/><lb ed="R150" n="0342a10"/>元宗本纪。不载 按续文献通考。开元二十六年正 <lb ed="X" n="0466b17"/><lb ed="R150" n="0342a11"/>月。诏道释二门。皆为圣教。其天下寺观。大小各度十 <lb ed="X" n="0466b18"/><lb ed="R150" n="0342a12"/>七人。简用灼然。有经业戒行。为鄕里所推。仍先取用 <lb ed="X" n="0466b19"/><lb ed="R150" n="0342a13"/>年高者。</p> <lb ed="X" n="0466b20"/><lb ed="R150" n="0342a14"/><p xml:id="pX88p0466b2001">开元二十七年。诏寺观转读经典 按唐书元宗本 <lb ed="X" n="0466b21"/><lb ed="R150" n="0342a15"/>纪。不载 按续文献通考开。元二十七年二月。制曰。 <lb ed="X" n="0466b22"/><lb ed="R150" n="0342a16"/>天下寺观。每一斋日。宜转读经典。惩恶劝善。以阐文教 <lb ed="X" n="0466b23"/><lb ed="R150" n="0342a17"/>天宝三载。敕铸天尊及<persName>佛</persName>像 按唐书元宗本纪。不 <lb ed="X" n="0466b24"/><lb ed="R150" n="0342a18"/>载 按旧唐书元宗本纪。天宝三载。夏四月。敕天下 <pb ed="X" xml:id="X88.1660.0466c" n="0466c"/> <lb ed="X" n="0466c01"/><lb ed="R150" n="0342b01"/>州郡。取官物。铸金铜天尊及<persName>佛</persName>各一躯。送开元观开 <lb ed="X" n="0466c02"/><lb ed="R150" n="0342b02"/>元寺。</p> <lb ed="X" n="0466c03"/><lb ed="R150" n="0342b03"/><p xml:id="pX88p0466c0301">天宝四载。法师神邕。与道士吴筠。面论邪正。以邕勝 <lb ed="X" n="0466c04"/><lb ed="R150" n="0342b04"/>筠。命为僧统 按唐书元宗本纪。不载 按<persName>佛</persName>祖统 <lb ed="X" n="0466c05"/><lb ed="R150" n="0342b05"/>纪。天宝四载。召中岳道士吴筠入见。问以道要。对曰。 <lb ed="X" n="0466c06"/><lb ed="R150" n="0342b06"/>深于道者。无如老子五千文。复问神仙冶炼之法。对 <lb ed="X" n="0466c07"/><lb ed="R150" n="0342b07"/>曰。此野人事。积岁月以求之。非人主所宜留意。时内 <lb ed="X" n="0466c08"/><lb ed="R150" n="0342b08"/>侍高方士素事<persName>佛</persName>。毁于上前。遂辞还茅山。筠以见斥 <lb ed="X" n="0466c09"/><lb ed="R150" n="0342b09"/>造论以毁释氏。浙西观察使陈少遊。请法师神邕决 <lb ed="X" n="0466c10"/><lb ed="R150" n="0342b10"/>之。邕约面论邪正。旗鼓纔临。筠竟败北。邕遂著翻邪 <lb ed="X" n="0466c11"/><lb ed="R150" n="0342b11"/>论。以攻馀黨。少遊闻于朝。命邕为僧统。</p> <lb ed="X" n="0466c12"/><lb ed="R150" n="0342b12"/><p xml:id="pX88p0466c1201">肃宗上元二年。诏讲论二教 按唐书肃宗本纪。不 <lb ed="X" n="0466c13"/><lb ed="R150" n="0342b13"/>载 按续文献通考。上元二年四月。诏于<name role="" type="person">兴善寺</name>。设 <lb ed="X" n="0466c14"/><lb ed="R150" n="0342b14"/>高座。讲论元教。七月于景龙观。设高座。讲论二教。</p> <lb ed="X" n="0466c15"/><lb ed="R150" n="0342b15"/><p xml:id="pX88p0466c1501">宝应二年八月。诏寺观不许亵渎弛慢。其僧尼道士。 <lb ed="X" n="0466c16"/><lb ed="R150" n="0342b16"/>不得妄托事故。非时聚会 按唐书肃宗本纪。不载 <lb ed="X" n="0466c17"/><lb ed="R150" n="0342b17"/> 按续文献通考<note place="inline">云云</note>。</p> <lb ed="X" n="0466c18"/><lb ed="R150" n="0342b18"/><p xml:id="pX88p0466c1801">代宗廣德元年。制伪度僧尼道士女冠。幷与正度 <lb ed="X" n="0466c19"/><lb ed="R150" n="0343a01"/> 按唐书代宗本。纪不载 按续文献通考<note place="inline">云云</note>。</p> <lb ed="X" n="0466c20"/><lb ed="R150" n="0343a02"/><p xml:id="pX88p0466c2001">大历八年。敕度僧尼道士 按唐书代宗本纪。不载 <lb ed="X" n="0466c21"/><lb ed="R150" n="0343a03"/> 按续文献通考。大历八年正月。敕天下寺观。僧尼 <lb ed="X" n="0466c22"/><lb ed="R150" n="0343a04"/>道士。不满七人者。宜度满七人。三七以上者。更度一 <lb ed="X" n="0466c23"/><lb ed="R150" n="0343a05"/>人。二七以下者。度三人。</p> <lb ed="X" n="0466c24"/><lb ed="R150" n="0343a06"/><p xml:id="pX88p0466c2401">大历十四年。德宗即位。敕不得奏置寺观及度人 <pb ed="X" xml:id="X88.1660.0467a" n="0467a"/> <lb ed="X" n="0467a01"/><lb ed="R150" n="0343a07"/> 按唐书德宗本纪。不载 按旧唐书德宗本纪。大历 <lb ed="X" n="0467a02"/><lb ed="R150" n="0343a08"/>十四年五月。癸亥帝即位。六月。敕自今更不得奏置 <lb ed="X" n="0467a03"/><lb ed="R150" n="0343a09"/>寺观及度人。</p> <lb ed="X" n="0467a04"/><lb ed="R150" n="0343a10"/><p xml:id="pX88p0467a0401">德宗贞元九年六月。诏定国忌日。寺观齐僧道人数 <lb ed="X" n="0467a05"/><lb ed="R150" n="0343a11"/> 按唐书德宗本纪。不载 按续文献通考<note place="inline">云云</note>。</p> <lb ed="X" n="0467a06"/><lb ed="R150" n="0343a12"/><p xml:id="pX88p0467a0601">贞元十二年。命沙门道士与儒官。讨论三教 按唐 <lb ed="X" n="0467a07"/><lb ed="R150" n="0343a13"/>书德宗本纪。不载 按旧唐书德宗本纪。贞元十二 <lb ed="X" n="0467a08"/><lb ed="R150" n="0343a14"/>年四月庚辰。上降诞日。命沙门道士。加文儒官。讨论 <lb ed="X" n="0467a09"/><lb ed="R150" n="0343a15"/>三教。大悦。</p> <lb ed="X" n="0467a10"/><lb ed="R150" n="0343a16"/><p xml:id="pX88p0467a1001">宪宗元和二年。诏僧尼道士。<g ref="#CB12528">隶</g>左右街功德使 按 <lb ed="X" n="0467a11"/><lb ed="R150" n="0343a17"/>唐书宪宗本纪。不载 按旧唐书宪宗本纪。元和二 <lb ed="X" n="0467a12"/><lb ed="R150" n="0343a18"/>年辛酉。诏僧尼道士。全隶左右街功德使。自是祠部 <lb ed="X" n="0467a13"/><lb ed="R150" n="0343b01"/>司封。不复关奏。</p> <lb ed="X" n="0467a14"/><lb ed="R150" n="0343b02"/><p xml:id="pX88p0467a1401">元和十年。诏停寺观开讲 按唐书宪宗本纪。不载 <lb ed="X" n="0467a15"/><lb ed="R150" n="0343b03"/> 按续文献通考。元和十年五月。诏京城寺观开讲。 <lb ed="X" n="0467a16"/><lb ed="R150" n="0343b04"/>宜准兴元敕处分诸畿县。宜勒停其观察使节度州。 <lb ed="X" n="0467a17"/><lb ed="R150" n="0343b05"/>每三长斋月。任一寺一观置讲。馀州悉停。恶其聚众。 <lb ed="X" n="0467a18"/><lb ed="R150" n="0343b06"/>且虑变也。</p> <lb ed="X" n="0467a19"/><lb ed="R150" n="0343b07"/><p xml:id="pX88p0467a1901">元和十五年。穆宗即位。诏以術人柳泌。僧大通。付京 <lb ed="X" n="0467a20"/><lb ed="R150" n="0343b08"/>兆府杖死 按唐书穆宗本纪。不载 按旧唐书穆 <lb ed="X" n="0467a21"/><lb ed="R150" n="0343b09"/>宗本纪。元和十五年。正月丙午。帝即位。上始御延英 <lb ed="X" n="0467a22"/><lb ed="R150" n="0343b10"/>对宰臣诏曰。山人柳泌。轻怀左道。上惑先朝。固求牧 <lb ed="X" n="0467a23"/><lb ed="R150" n="0343b11"/>人。贵欲疑众。自知虚诞。仍更逃遁。僧大通。医方不精。 <lb ed="X" n="0467a24"/><lb ed="R150" n="0343b12"/>药術皆妄。既延祸。衅俱是姦邪。国固有常刑。人神所 <pb ed="X" xml:id="X88.1660.0467b" n="0467b"/> <lb ed="X" n="0467b01"/><lb ed="R150" n="0343b13"/>宜共弃。付京兆府。决杖处死。</p> <lb ed="X" n="0467b02"/><lb ed="R150" n="0343b14"/><p xml:id="pX88p0467b0201">敬宗宝历元年。会沙门道士四百人。给赐有差 按 <lb ed="X" n="0467b03"/><lb ed="R150" n="0343b15"/>唐书敬宗本纪。不载 按续文献通考。敬宗宝历元 <lb ed="X" n="0467b04"/><lb ed="R150" n="0343b16"/>年八月。幸蓬莱殿。会沙门道士。共四百人。赐食兼给 <lb ed="X" n="0467b05"/><lb ed="R150" n="0343b17"/>茶绢。有差。</p> <lb ed="X" n="0467b06"/><lb ed="R150" n="0343b18"/><p xml:id="pX88p0467b0601">宝历二年。文宗流僧唯贞道士<name role="" type="person">赵归真</name>于岭南 按 <lb ed="X" n="0467b07"/><lb ed="R150" n="0344a01"/>唐书文宗本纪。不载 按旧唐书文宗本纪。宝历二 <lb ed="X" n="0467b08"/><lb ed="R150" n="0344a02"/>年。十二月八日。枢密使王守澄。中尉梁守谦。迎上于 <lb ed="X" n="0467b09"/><lb ed="R150" n="0344a03"/>江邸。甲辰僧唯贞齐贤正简道士<name role="" type="person">赵归真</name>。幷配流岭 <lb ed="X" n="0467b10"/><lb ed="R150" n="0344a04"/>南。乙巳即位。庚申诏。妖妄僧唯贞。道士<name role="" type="person">赵归真</name>等。或 <lb ed="X" n="0467b11"/><lb ed="R150" n="0344a05"/>假于卜筮。或托以医方。疑众挟邪。<anchor xml:id="nkr_note_add_0467b1101" n="0467b1101"/><anchor xml:id="beg0467b1101" n="0467b1101"/>已<anchor xml:id="end0467b1101"/>从流窜。其情非 <lb ed="X" n="0467b12"/><lb ed="R150" n="0344a06"/>姦恶。迹涉诖误者。一切不问。</p> <lb ed="X" n="0467b13"/><lb ed="R150" n="0344a07"/><p xml:id="pX88p0467b1301">文宗太和元年。诏秘书监<name role="" type="person">白居易</name>。同沙门義休。道士 <lb ed="X" n="0467b14"/><lb ed="R150" n="0344a08"/>杨弘元等。入麟德殿。问难三教同异 按唐书文宗 <lb ed="X" n="0467b15"/><lb ed="R150" n="0344a09"/>本纪。不载 按三教论。衡太和元年十月。皇帝降诞 <lb ed="X" n="0467b16"/><lb ed="R150" n="0344a10"/>日。奉敕召入麟德殿内道场。对御三教谈论。略录大 <lb ed="X" n="0467b17"/><lb ed="R150" n="0344a11"/>端。不可具载。第一座秘书监赐紫金鱼袋<name role="" type="person">白居易</name>。安 <lb ed="X" n="0467b18"/><lb ed="R150" n="0344a12"/>国寺赐紫引驾沙门義休。太淸宫赐紫道士杨弘元。 <lb ed="X" n="0467b19"/><lb ed="R150" n="0344a13"/>序云。中大夫守秘书监上柱国赐紫金鱼袋臣白居 <lb ed="X" n="0467b20"/><lb ed="R150" n="0344a14"/>易言。谈论之先。多陈三教。赞扬演说。以启谈端。伏料 <lb ed="X" n="0467b21"/><lb ed="R150" n="0344a15"/>圣心。饱知此義。伏计圣听。饫闻此谈。臣故略而不言。 <lb ed="X" n="0467b22"/><lb ed="R150" n="0344a16"/>唯序庆诞赞休明而<anchor xml:id="nkr_note_add_0467b2201" n="0467b2201"/><anchor xml:id="beg0467b2201" n="0467b2201"/>已<anchor xml:id="end0467b2201"/>。圣唐御区宇二百年。皇帝承 <lb ed="X" n="0467b23"/><lb ed="R150" n="0344a17"/>祖宗十四葉。太和初岁。良月上旬。天人合应之期。元 <lb ed="X" n="0467b24"/><lb ed="R150" n="0344a18"/>圣庆诞之日。虽古者有祥虹流月瑞电绕枢。彼皆琐 <pb ed="X" xml:id="X88.1660.0467c" n="0467c"/> <lb ed="X" n="0467c01"/><lb ed="R150" n="0344b01"/>微。不足引谕。伏唯。皇帝陛下。臣妾四裔父母。万姓恭 <lb ed="X" n="0467c02"/><lb ed="R150" n="0344b02"/>勤。以修<anchor xml:id="nkr_note_add_0467c0201" n="0467c0201"/><anchor xml:id="beg0467c0201" n="0467c0201"/>己<anchor xml:id="end0467c0201"/>慈俭以养人。戎夏乂安。朝野无事。特降明 <lb ed="X" n="0467c03"/><lb ed="R150" n="0344b03"/>诏。式会嘉辰。开达四聪。阐扬三教。儒臣居易。学浅才 <lb ed="X" n="0467c04"/><lb ed="R150" n="0344b04"/>微。谬列禁筵。会登讲座。天颜咫尺。陨越于前。窃以。释 <lb ed="X" n="0467c05"/><lb ed="R150" n="0344b05"/>门義休法师。明大小乘。通内外学。灵山岭岫。苦海津 <lb ed="X" n="0467c06"/><lb ed="R150" n="0344b06"/>梁。于大众中。能狮子吼。所谓彼上人者。难为酬对。然 <lb ed="X" n="0467c07"/><lb ed="R150" n="0344b07"/>臣稽先王典籍。假陛下威灵。发问既来。敢不响答。<note place="inline">僧 <lb ed="X" n="0467c08"/><lb ed="R150" n="0344b08"/>问</note>。義休法师所问。毛诗称六義。论语列四科。何者为 <lb ed="X" n="0467c09"/><lb ed="R150" n="0344b09"/>四科。何者为六義。其名与数。请为备陈者。<note place="inline">对</note>。孔门之 <lb ed="X" n="0467c10"/><lb ed="R150" n="0344b10"/>徒三千。其贤者列为四科。毛诗之篇三百。其要者分 <lb ed="X" n="0467c11"/><lb ed="R150" n="0344b11"/>为六義。六義者。一曰风。二曰赋。三曰比。四曰兴。五曰 <lb ed="X" n="0467c12"/><lb ed="R150" n="0344b12"/>雅六曰颂。此六義之数也。四科者。一曰德行。二曰言 <lb ed="X" n="0467c13"/><lb ed="R150" n="0344b13"/>语。三曰政事。四曰文学。此四科之目也。在四科内。列 <lb ed="X" n="0467c14"/><lb ed="R150" n="0344b14"/>十哲名。德行科。则有颜渊闵子骞冉伯牛仲弓。言语 <lb ed="X" n="0467c15"/><lb ed="R150" n="0344b15"/>科。则有宰我子贡。政事科。则有冉有季路。文学科。则 <lb ed="X" n="0467c16"/><lb ed="R150" n="0344b16"/>有子游子夏。此十哲之名也。四科六義之名数。今<anchor xml:id="nkr_note_add_0467c1601" n="0467c1601"/><anchor xml:id="beg0467c1601" n="0467c1601"/>已<anchor xml:id="end0467c1601"/> <lb ed="X" n="0467c17"/><lb ed="R150" n="0344b17"/>区别。四科六義之旨義。今合辨明。请以法师本教。<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0467c18"/><lb ed="R150" n="0344b18"/>法中比方。即言下晓然可见。何者。即如毛诗有六義。 <lb ed="X" n="0467c19"/><lb ed="R150" n="0345a01"/>亦犹<persName>佛</persName>法之義例。有十二部份也。<persName>佛</persName>经千万卷。其義 <lb ed="X" n="0467c20"/><lb ed="R150" n="0345a02"/>例不出十二部中。毛诗三百篇。其旨要亦不出六義 <lb ed="X" n="0467c21"/><lb ed="R150" n="0345a03"/>内。故以六義。可比十二部经。又如孔门之有四科。亦 <lb ed="X" n="0467c22"/><lb ed="R150" n="0345a04"/>犹释门之有六度。六度者。六波罗蜜。六波罗蜜者。即 <lb ed="X" n="0467c23"/><lb ed="R150" n="0345a05"/>檀波罗蜜。尸波罗蜜。羼提波罗蜜毘。梨耶波罗蜜。禅 <lb ed="X" n="0467c24"/><lb ed="R150" n="0345a06"/>定波罗蜜。般若波罗蜜。以唐言译之。即佈施。持戒。忍 <pb ed="X" xml:id="X88.1660.0468a" n="0468a"/> <lb ed="X" n="0468a01"/><lb ed="R150" n="0345a07"/>辱。精进。禅定。智慧是也。故以四科可比六度。又如仲 <lb ed="X" n="0468a02"/><lb ed="R150" n="0345a08"/>尼之有十哲。亦犹<persName>如来</persName>之有十大弟子。即迦葉。阿难。 <lb ed="X" n="0468a03"/><lb ed="R150" n="0345a09"/>须菩提。舍利弗。迦旃延。目犍连。阿那律。优波離。罗睺 <lb ed="X" n="0468a04"/><lb ed="R150" n="0345a10"/>罗是也。故以十哲。可比十大弟子。夫儒门释教。虽名 <lb ed="X" n="0468a05"/><lb ed="R150" n="0345a11"/>数则有异同。约義立宗。彼此亦无差别。所谓同出而 <lb ed="X" n="0468a06"/><lb ed="R150" n="0345a12"/>异名。殊途而同归者也。所对若此。以为何如。更有所 <lb ed="X" n="0468a07"/><lb ed="R150" n="0345a13"/>疑。请以重难。<note place="inline">难</note>。法师所难。十哲四科。先标德行。然则 <lb ed="X" n="0468a08"/><lb ed="R150" n="0345a14"/>曾参至孝。孝者百行之先。何故曾参。独不列于四科 <lb ed="X" n="0468a09"/><lb ed="R150" n="0345a15"/>者。<note place="inline">对</note>。曾参不列四科者。非为德行才业。不及诸人也。 <lb ed="X" n="0468a10"/><lb ed="R150" n="0345a16"/>盖繫于一时之事耳。请为终始言之。昔者仲尼。有圣 <lb ed="X" n="0468a11"/><lb ed="R150" n="0345a17"/>人之德。无圣人之位。栖栖应聘七十馀国。与时竟不 <lb ed="X" n="0468a12"/><lb ed="R150" n="0345a18"/>偶。知道终不行。感凤泣麟。慨然有吾<anchor xml:id="nkr_note_add_0468a1201" n="0468a1201"/><anchor xml:id="beg0468a1201" n="0468a1201"/>已<anchor xml:id="end0468a1201"/>矣夫之歎然 <lb ed="X" n="0468a13"/><lb ed="R150" n="0345b01"/>後。自卫反鲁。删诗书。定礼乐。修春秋。立一王之法。为 <lb ed="X" n="0468a14"/><lb ed="R150" n="0345b02"/>万代之教。其次则叙十哲论四科。以垂示将来。当此 <lb ed="X" n="0468a15"/><lb ed="R150" n="0345b03"/>之时。颜闵遊夏之徒。适在左右前後。目击指顾。列入 <lb ed="X" n="0468a16"/><lb ed="R150" n="0345b04"/>四科。亦一时也。孝经云。仲尼居曾子侍。此言仲尼闲 <lb ed="X" n="0468a17"/><lb ed="R150" n="0345b05"/>居之时。曾参则多侍从。曾参至孝。不忍一日離其亲。 <lb ed="X" n="0468a18"/><lb ed="R150" n="0345b06"/>及仲尼旅遊历聘。自卫反鲁之时。曾参或归养于家。 <lb ed="X" n="0468a19"/><lb ed="R150" n="0345b07"/>不从门人之列。伦拟之际。偶独见遗。由此明之。非曾 <lb ed="X" n="0468a20"/><lb ed="R150" n="0345b08"/>参德行才业。不及诸门人也。所以不列四科者。盖一 <lb ed="X" n="0468a21"/><lb ed="R150" n="0345b09"/>时之阙耳。因一时之阙。为万代之疑。从此辨之。又可 <lb ed="X" n="0468a22"/><lb ed="R150" n="0345b10"/>无疑矣。<note place="inline">僧问</note>。儒书奥義。既<anchor xml:id="nkr_note_add_0468a2201" n="0468a2201"/><anchor xml:id="beg0468a2201" n="0468a2201"/>已<anchor xml:id="end0468a2201"/>讨论。释典微言。亦宜发 <lb ed="X" n="0468a23"/><lb ed="R150" n="0345b11"/>问。<note place="inline">问</note>。维摩经不可思议品中云。芥子纳须弥。须弥至 <lb ed="X" n="0468a24"/><lb ed="R150" n="0345b12"/>大至高。芥子至微至小。岂可芥子之内。入得<name role="" type="person">须弥山</name> <pb ed="X" xml:id="X88.1660.0468b" n="0468b"/> <lb ed="X" n="0468b01"/><lb ed="R150" n="0345b13"/>乎。假如入得。云何得见。假如却出。云何得知。其義难 <lb ed="X" n="0468b02"/><lb ed="R150" n="0345b14"/>明。请言要旨。<note place="inline">僧答不录难</note>法师所云。芥子纳须弥。是诸<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0468b03"/><lb ed="R150" n="0345b15"/>菩萨。解脱神通之力所致也。敢问诸<persName>佛</persName>菩萨。以何因 <lb ed="X" n="0468b04"/><lb ed="R150" n="0345b16"/>录。证此解脱。修何智力。得此神通。必有所因。愿闻其 <lb ed="X" n="0468b05"/><lb ed="R150" n="0345b17"/>说。<note place="inline">僧答不录问道士</note>儒典<persName>佛</persName>经讨论既毕。请迴馀论。移问道 <lb ed="X" n="0468b06"/><lb ed="R150" n="0345b18"/>门。臣居易言。我太和皇帝。祖元元之教。挹淸净之风。 <lb ed="X" n="0468b07"/><lb ed="R150" n="0346a01"/>儒素缁黄。鼎足列座。若不讲论元義。将何启迪皇情。 <lb ed="X" n="0468b08"/><lb ed="R150" n="0346a02"/>道门杨弘元法师。道心精微。真学奥秘。为仙列上首。 <lb ed="X" n="0468b09"/><lb ed="R150" n="0346a03"/>与儒争衡。居易窃览道经。粗知元理。欲有所问。冀垂 <lb ed="X" n="0468b10"/><lb ed="R150" n="0346a04"/>发蒙。<note place="inline">问</note>。黄庭经中。有养气存神。长生久视之道。常闻 <lb ed="X" n="0468b11"/><lb ed="R150" n="0346a05"/>此语。未究其由。其義如何。请陈大略。<note place="inline">道士答不录难</note>法师所 <lb ed="X" n="0468b12"/><lb ed="R150" n="0346a06"/>答。养气存神。长生久视之大略。则闻命矣。敢问。黄者 <lb ed="X" n="0468b13"/><lb ed="R150" n="0346a07"/>何義。庭者何物。气养何气。神存何神。谁为此经。谁得 <lb ed="X" n="0468b14"/><lb ed="R150" n="0346a08"/>此道。将明事验。幸为指陈。<note place="inline">道士答不录。道士问</note>法师所问。孝经 <lb ed="X" n="0468b15"/><lb ed="R150" n="0346a09"/>云。敬一人。则千万人悦。其義如何者。<note place="inline">对</note>。谨案孝经。廣 <lb ed="X" n="0468b16"/><lb ed="R150" n="0346a10"/>要道章云。敬者。礼之本也。敬其君则臣悦。敬一人则 <lb ed="X" n="0468b17"/><lb ed="R150" n="0346a11"/>千万人悦。所敬者寡。而悦者众。此之谓要道也。夫敬 <lb ed="X" n="0468b18"/><lb ed="R150" n="0346a12"/>者。谓忠敬尽礼之義也。悦者。为悦惮欢心之義也。要 <lb ed="X" n="0468b19"/><lb ed="R150" n="0346a13"/>道者。谓施少报多。简要之義也。如此之義明白。各见 <lb ed="X" n="0468b20"/><lb ed="R150" n="0346a14"/>于经文。其间别有所疑。即请更难。<note place="inline">难</note>。法师所难云。凡 <lb ed="X" n="0468b21"/><lb ed="R150" n="0346a15"/>敬一人。则合一人悦。敬二人。则合二人悦。何故敬一 <lb ed="X" n="0468b22"/><lb ed="R150" n="0346a16"/>人。而千万人悦。又问。所悦者何義。所敬者何人。<note place="inline">对</note>。孝 <lb ed="X" n="0468b23"/><lb ed="R150" n="0346a17"/>经所云。一人者。谓帝王也。王者无二。故曰一人。非谓 <lb ed="X" n="0468b24"/><lb ed="R150" n="0346a18"/>臣下众庶中之一人也。若臣下敬一人。则一人悦。敬 <pb ed="X" xml:id="X88.1660.0468c" n="0468c"/> <lb ed="X" n="0468c01"/><lb ed="R150" n="0346b01"/>二人。则二人悦。若敬君上。虽一人。则千万人悦。何以 <lb ed="X" n="0468c02"/><lb ed="R150" n="0346b02"/>明之。设如人有尽忠于国。尽敬于君。天下见之。何人 <lb ed="X" n="0468c03"/><lb ed="R150" n="0346b03"/>不悦。岂止千万人乎。设如有人不忠于国。不敬于君。 <lb ed="X" n="0468c04"/><lb ed="R150" n="0346b04"/>天下见之。何人不怒。亦岂止千万人乎。然敬即礼也。 <lb ed="X" n="0468c05"/><lb ed="R150" n="0346b05"/>礼即敬也。故传云。见有礼于其君者事之。如孝子之 <lb ed="X" n="0468c06"/><lb ed="R150" n="0346b06"/>养父母也。如此则岂独空悦乎。亦将事而养之也。见 <lb ed="X" n="0468c07"/><lb ed="R150" n="0346b07"/>无礼于其君者诛之。如鹰鹯之逐鸟<g ref="#CB15179">雀</g>也。如此则岂 <lb ed="X" n="0468c08"/><lb ed="R150" n="0346b08"/>独空不悦乎。亦将逐而诛之也。由此而言。则敬不敬 <lb ed="X" n="0468c09"/><lb ed="R150" n="0346b09"/>之義。悦不悦之理。了然可见。复何疑哉。<note place="inline">退</note>臣伏唯。三 <lb ed="X" n="0468c10"/><lb ed="R150" n="0346b10"/>教谈论。承前旧例。朝臣因对扬之。次多自叙。不能及 <lb ed="X" n="0468c11"/><lb ed="R150" n="0346b11"/>平生志业。臣素无志业。又乏才能。恐烦圣聪。不敢自 <lb ed="X" n="0468c12"/><lb ed="R150" n="0346b12"/>叙。谨退。</p> <lb ed="X" n="0468c13"/><lb ed="R150" n="0346b13"/><p xml:id="pX88p0468c1301">太和二年。帝诞节。召法师知元与道士。于麟德殿论 <lb ed="X" n="0468c14"/><lb ed="R150" n="0346b14"/>道 按唐书文宗本纪。不载 按续文献通考<note place="inline">云云</note>。</p> <lb ed="X" n="0468c15"/><lb ed="R150" n="0346b15"/><p xml:id="pX88p0468c1501">太和七年。降诞日。僧道讲论于麟德殿 按唐书文 <lb ed="X" n="0468c16"/><lb ed="R150" n="0346b16"/>宗本纪。不载 按旧唐书文宗本纪。太和七年。冬十 <lb ed="X" n="0468c17"/><lb ed="R150" n="0346b17"/>月壬辰。上降诞日。僧徒道士。讲论于麟德殿。翌日御 <lb ed="X" n="0468c18"/><lb ed="R150" n="0346b18"/>延英。上谓宰臣曰。降诞日设斋起自近远朕缘相承 <lb ed="X" n="0468c19"/><lb ed="R150" n="0347a01"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0468c1901" n="0468c1901"/><anchor xml:id="beg0468c1901" n="0468c1901"/>已<anchor xml:id="end0468c1901"/>久。未可便革。虽置斋会。唯对王源中等暂入殿。至 <lb ed="X" n="0468c20"/><lb ed="R150" n="0347a02"/>僧道讲论。都不临听。宰相路随等奏诞日斋会。诚资 <lb ed="X" n="0468c21"/><lb ed="R150" n="0347a03"/>景福。本非中国教法臣伏见。开元十七年张说源乾 <lb ed="X" n="0468c22"/><lb ed="R150" n="0347a04"/>曜请以诞日。为千秋节。内外宴乐。以庆昌期。颇为得 <lb ed="X" n="0468c23"/><lb ed="R150" n="0347a05"/>礼。上深然之。宰臣因请十月十日。为庆成节上诞日 <lb ed="X" n="0468c24"/><lb ed="R150" n="0347a06"/>也。从之。</p> <pb ed="X" xml:id="X88.1660.0469a" n="0469a"/> <lb ed="X" n="0469a01"/><lb ed="R150" n="0347a07"/><p xml:id="pX88p0469a0101">开成三年。诏僧道。于麟德殿谈论 按唐书文宗本 <lb ed="X" n="0469a02"/><lb ed="R150" n="0347a08"/>纪不载 按续文献通考。开成三年。敕僧道于麟德 <lb ed="X" n="0469a03"/><lb ed="R150" n="0347a09"/>殿谈论。法师知元。辨捷精壮。道流不能屈。帝色不平。 <lb ed="X" n="0469a04"/><lb ed="R150" n="0347a10"/>放还桑梓。</p> <lb ed="X" n="0469a05"/><lb ed="R150" n="0347a11"/><p xml:id="pX88p0469a0501">武宗会昌五年。以道士<name role="" type="person">赵归真</name>等言。大毁<persName>佛</persName>寺。复僧 <lb ed="X" n="0469a06"/><lb ed="R150" n="0347a12"/>尼为民 按唐书武宗本纪。会昌五年八月壬午。大 <lb ed="X" n="0469a07"/><lb ed="R150" n="0347a13"/>毁<persName>佛</persName>寺。复僧尼为民 按旧唐书武宗本纪。会昌 <lb ed="X" n="0469a08"/><lb ed="R150" n="0347a14"/>五年。道士<name role="" type="person">赵归真</name>。特承恩礼。遂擧罗浮道士邓元起。 <lb ed="X" n="0469a09"/><lb ed="R150" n="0347a15"/>有长年之術。帝遣中使迎之。由是与衡山道士刘元 <lb ed="X" n="0469a10"/><lb ed="R150" n="0347a16"/>靖。及归真胶固。排毁释氏。而拆寺之请行焉。</p> <lb ed="X" n="0469a11"/><lb ed="R150" n="0347a17"/><p xml:id="pX88p0469a1101">会昌六年。宣宗即位。以道士刘元靖等。排毁释氏诛 <lb ed="X" n="0469a12"/><lb ed="R150" n="0347a18"/>之 按唐书宣宗本纪。不载 按旧唐书宣宗本纪。 <lb ed="X" n="0469a13"/><lb ed="R150" n="0347b01"/>会昌六年三月。帝即位。五月诛道士刘元靖等十二 <lb ed="X" n="0469a14"/><lb ed="R150" n="0347b02"/>人。以其说惑武宗。排毁释氏故也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0469a15"/><lb ed="R150" n="0347b03"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">後唐</cb:mulu><head>後唐</head> <lb ed="X" n="0469a16"/><lb ed="R150" n="0347b04"/><p xml:id="pX88p0469a1601">废帝淸泰二年。诏立释道诸科 按五代史唐废帝 <lb ed="X" n="0469a17"/><lb ed="R150" n="0347b05"/>本纪。不载 按续文献通考。淸泰二年。功德使奏。每 <lb ed="X" n="0469a18"/><lb ed="R150" n="0347b06"/>年诞节。诸州府奏荐僧道。其僧尼欲立讲论科。讲经 <lb ed="X" n="0469a19"/><lb ed="R150" n="0347b07"/>科。表目科。文章应制科。特念科。禅刹声赞科。道士女 <lb ed="X" n="0469a20"/><lb ed="R150" n="0347b08"/>冠。经法科。讲论科。文章应制科。表日科。声赞科焚修 <lb ed="X" n="0469a21"/><lb ed="R150" n="0347b09"/>科。以试其能否从之。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0469a22"/><lb ed="R150" n="0347b10"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">後晋</cb:mulu><head>後晋</head> <lb ed="X" n="0469a23"/><lb ed="R150" n="0347b11"/><p xml:id="pX88p0469a2301">高祖天福五年二月。天和节。道释赐紫衣师号者。凡 <lb ed="X" n="0469a24"/><lb ed="R150" n="0347b12"/>九十二人。</p> <pb ed="X" xml:id="X88.1660.0469b" n="0469b"/> <lb ed="X" n="0469b01"/><lb ed="R150" n="0347b13"/><p xml:id="pX88p0469b0101">天福六年二月。天和节。道释赐紫衣师号者。凡百三 <lb ed="X" n="0469b02"/><lb ed="R150" n="0347b14"/>十有四 按以上五代史。晋高祖本纪。俱不载 按 <lb ed="X" n="0469b03"/><lb ed="R150" n="0347b15"/>续文献通考<note place="inline">云云</note>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0469b04"/><lb ed="R150" n="0347b16"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">後周</cb:mulu><head>後周</head> <lb ed="X" n="0469b05"/><lb ed="R150" n="0347b17"/><p xml:id="pX88p0469b0501">世宗显德五年六月。内出御衣六百馀事。钱四十万。 <lb ed="X" n="0469b06"/><lb ed="R150" n="0347b18"/>罗縠百匹。分赐两阶僧道。令增修寺观 按五代史 <lb ed="X" n="0469b07"/><lb ed="R150" n="0348a01"/>周世宗本纪。不载 按续文献通考<note place="inline">云云</note>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0469b08"/><lb ed="R150" n="0348a02"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">辽</cb:mulu><head>辽</head> <lb ed="X" n="0469b09"/><lb ed="R150" n="0348a03"/><p xml:id="pX88p0469b0901">太祖神册三年。诏建<persName>佛</persName>寺道观 按辽史太祖本纪。 <lb ed="X" n="0469b10"/><lb ed="R150" n="0348a04"/>神册三年。五月乙亥。诏建孔子庙<persName>佛</persName>寺道观。</p> <lb ed="X" n="0469b11"/><lb ed="R150" n="0348a05"/><p xml:id="pX88p0469b1101">神册四年。命皇后皇太子。分谒寺观 按辽史太祖 <lb ed="X" n="0469b12"/><lb ed="R150" n="0348a06"/>本纪。神册四年。秋八月丁酉。谒孔子庙。命皇后皇太 <lb ed="X" n="0469b13"/><lb ed="R150" n="0348a07"/>子。分谒寺观。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0469b14"/><lb ed="R150" n="0348a08"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">宋</cb:mulu><head>宋</head> <lb ed="X" n="0469b15"/><lb ed="R150" n="0348a09"/><p xml:id="pX88p0469b1501">宋立祠部<name role="" type="person">鸿胪寺</name>。掌道释宫观寺院之政 按宋史 <lb ed="X" n="0469b16"/><lb ed="R150" n="0348a10"/>职官志。祠部郞中员外郞。掌天下祀典。道释祠庙。医 <lb ed="X" n="0469b17"/><lb ed="R150" n="0348a11"/>药之政。凡宫观寺院。道释籍其名额应给度牒。若空 <lb ed="X" n="0469b18"/><lb ed="R150" n="0348a12"/>名者。毋越常数。<note place="inline">又</note><name role="" type="person">鸿胪寺</name>旧置判寺事一人。以朝官 <lb ed="X" n="0469b19"/><lb ed="R150" n="0348a13"/>以上充。元豐官制行置卿一人。少鄕一人。丞主簿各 <lb ed="X" n="0469b20"/><lb ed="R150" n="0348a14"/>一人。鄕掌四夷朝贡宴劳。给赐送迎之事。及国之凶 <lb ed="X" n="0469b21"/><lb ed="R150" n="0348a15"/>仪。中都祠庙道释籍帐除附之禁令。少卿为之贰丞 <lb ed="X" n="0469b22"/><lb ed="R150" n="0348a16"/>参领之中。太一宫建隆观等。各置提点所。掌殿宇斋 <lb ed="X" n="0469b23"/><lb ed="R150" n="0348a17"/>宫。器用仪物。陈设钱币之事。在京寺务司。及提点所。 <lb ed="X" n="0469b24"/><lb ed="R150" n="0348a18"/>掌诸寺葺治之事。<name role="" type="person">传法院</name>。掌译经润文。左右街僧录 <pb ed="X" xml:id="X88.1660.0469c" n="0469c"/> <lb ed="X" n="0469c01"/><lb ed="R150" n="0348b01"/>司。掌寺院僧尼账籍。及僧官補授之事。<anchor xml:id="nkr_note_add_0469c0101" n="0469c0101"/><anchor xml:id="beg0469c0101" n="0469c0101"/>已<anchor xml:id="end0469c0101"/>上幷属鸿 <lb ed="X" n="0469c02"/><lb ed="R150" n="0348b02"/>胪寺。中兴後废鸿胪不置。幷入礼部。</p> <lb ed="X" n="0469c03"/><lb ed="R150" n="0348b03"/><p xml:id="pX88p0469c0301">太祖开宝三年。十月甲午。诏开封府。禁止士庶之家 <lb ed="X" n="0469c04"/><lb ed="R150" n="0348b04"/>丧葬。不得用僧道威仪前引 按宋史太祖本纪。不 <lb ed="X" n="0469c05"/><lb ed="R150" n="0348b05"/>载 按燕翼贻谋录<note place="inline">云云</note>。</p> <lb ed="X" n="0469c06"/><lb ed="R150" n="0348b06"/><p xml:id="pX88p0469c0601">开宝五年。诏僧道每当朝集。僧先道後。敕僧道幷隶 <lb ed="X" n="0469c07"/><lb ed="R150" n="0348b07"/>功德使。禁习天文地理 按宋史太祖本纪。开宝五 <lb ed="X" n="0469c08"/><lb ed="R150" n="0348b08"/>年。十一月癸亥。禁僧道习天文地理 按<persName>佛</persName>祖统 <lb ed="X" n="0469c09"/><lb ed="R150" n="0348b09"/>纪。开宝五年。诏僧道每当朝集。僧先道後。幷立殿廷。 <lb ed="X" n="0469c10"/><lb ed="R150" n="0348b10"/>僧东道西。间杂副职。若遇郊天。道左僧右。敕僧道幷 <lb ed="X" n="0469c11"/><lb ed="R150" n="0348b11"/><g ref="#CB12528">隶</g>功德使。出家求度。<g ref="#CB15081">策</g>试经业。关祠部给牒。</p> <lb ed="X" n="0469c12"/><lb ed="R150" n="0348b12"/><p xml:id="pX88p0469c1201">太宗太平兴国元年。诏普度天下童子。凡十七万人 <lb ed="X" n="0469c13"/><lb ed="R150" n="0348b13"/> 按宋史太宗本纪。不载 按国朝会要<note place="inline">云云</note>。</p> <lb ed="X" n="0469c14"/><lb ed="R150" n="0348b14"/><p xml:id="pX88p0469c1401">太平兴国四年。五月戊子。尽括僧道。<g ref="#CB12528">隶</g>西京寺观官 <lb ed="X" n="0469c15"/><lb ed="R150" n="0348b15"/>吏。及高赀户授田 按宋史太宗本纪<note place="inline">云云</note>。</p> <lb ed="X" n="0469c16"/><lb ed="R150" n="0348b16"/><p xml:id="pX88p0469c1601">淳化二年。诏国忌日。宰相以下。诣寺观行香。禁不得 <lb ed="X" n="0469c17"/><lb ed="R150" n="0348b17"/>事腥酒 按宋史太宗本纪。不载 按<persName>佛</persName>祖统纪<note place="inline">云 <lb ed="X" n="0469c18"/><lb ed="R150" n="0348b18"/>云</note>。</p> <lb ed="X" n="0469c19"/><lb ed="R150" n="0349a01"/><p xml:id="pX88p0469c1901">真宗景德二年。诏释道岁度十人者。特放一人。不试 <lb ed="X" n="0469c20"/><lb ed="R150" n="0349a02"/>经业。</p> <lb ed="X" n="0469c21"/><lb ed="R150" n="0349a03"/><p xml:id="pX88p0469c2101">景德四年。诏京城鬻酒肉者。幷去寺观。百步之外。有 <lb ed="X" n="0469c22"/><lb ed="R150" n="0349a04"/>以酒肉五辛。沽市于僧道者。许人紏告。重论其罪。</p> <lb ed="X" n="0469c23"/><lb ed="R150" n="0349a05"/><p xml:id="pX88p0469c2301">大中祥符二年正月。以封禅行庆。诏天下寺观各度 <lb ed="X" n="0469c24"/><lb ed="R150" n="0349a06"/>一人。朝觐泰山陪位。僧道各度弟子一人。</p> <pb ed="X" xml:id="X88.1660.0470a" n="0470a"/> <lb ed="X" n="0470a01"/><lb ed="R150" n="0349a07"/><p xml:id="pX88p0470a0101">大中祥符三年。诏天下州郡僧道。有犯公罪者。听用 <lb ed="X" n="0470a02"/><lb ed="R150" n="0349a08"/>赎法 按以上宋史真宗本纪。俱不载 按<persName>佛</persName>祖统 <lb ed="X" n="0470a03"/><lb ed="R150" n="0349a09"/>纪<note place="inline">云云</note>。</p> <lb ed="X" n="0470a04"/><lb ed="R150" n="0349a10"/><p xml:id="pX88p0470a0401">大中祥符八年。臣僚以车驾诣寺观。计百拜以上。请 <lb ed="X" n="0470a05"/><lb ed="R150" n="0349a11"/>令近臣分拜。不许 按宋史真宗本纪。不载 按国 <lb ed="X" n="0470a06"/><lb ed="R150" n="0349a12"/>朝会要。大中祥符八年正月。臣僚言。每岁上元车驾 <lb ed="X" n="0470a07"/><lb ed="R150" n="0349a13"/>诣寺观。三十馀处。百拜<anchor xml:id="nkr_note_add_0470a0701" n="0470a0701"/><anchor xml:id="beg0470a0701" n="0470a0701"/>已<anchor xml:id="end0470a0701"/>上。望自今诸殿令近臣分 <lb ed="X" n="0470a08"/><lb ed="R150" n="0349a14"/>拜。上谓王且曰。朕祈福中外。虔恭拜起。未尝懈怠。卿 <lb ed="X" n="0470a09"/><lb ed="R150" n="0349a15"/>等欲申裁减。非朕之意。</p> <lb ed="X" n="0470a10"/><lb ed="R150" n="0349a16"/><p xml:id="pX88p0470a1001">天禧三年。普度道释童行。又大会沙门道士 按宋 <lb ed="X" n="0470a11"/><lb ed="R150" n="0349a17"/>史真宗本纪。天禧三年。八月丁亥。大赦天下。普度道 <lb ed="X" n="0470a12"/><lb ed="R150" n="0349a18"/>释童行 按<persName>佛</persName>祖统纪。天禧三年八月。恭谢圣祖。 <lb ed="X" n="0470a13"/><lb ed="R150" n="0349b01"/>大赦天下。节文云。虚皇妙道。西竺真乘。咸昉化源。敢 <lb ed="X" n="0470a14"/><lb ed="R150" n="0349b02"/>忘崇奉。应天下僧尼道士女冠。系帐童行。幷与普度。 <lb ed="X" n="0470a15"/><lb ed="R150" n="0349b03"/>尙书右丞林特提擧祠部文牒。是岁度僧二十三万 <lb ed="X" n="0470a16"/><lb ed="R150" n="0349b04"/>百二十七人。尼万五千六百四十三人。道士七千八 <lb ed="X" n="0470a17"/><lb ed="R150" n="0349b05"/>十一人。女冠八十九人。诏于天安殿建道场。答谢天 <lb ed="X" n="0470a18"/><lb ed="R150" n="0349b06"/>地。大会沙门道士。万三千八十六人。上亲以银药大 <lb ed="X" n="0470a19"/><lb ed="R150" n="0349b07"/>钱面赐之 按续文献通考。天禧中。大会道释。于 <lb ed="X" n="0470a20"/><lb ed="R150" n="0349b08"/>天安殿。凡万三千馀人。又尝建斋醮。亲临赐以银药 <lb ed="X" n="0470a21"/><lb ed="R150" n="0349b09"/>大钱。</p> <lb ed="X" n="0470a22"/><lb ed="R150" n="0349b10"/><p xml:id="pX88p0470a2201">仁宗天圣元年。二月壬<anchor xml:id="nkr_note_add_0470a2201" n="0470a2201"/><anchor xml:id="beg0470a2201" n="0470a2201"/>戌<anchor xml:id="end0470a2201"/>。减诸节斋醀道场 按宋 <lb ed="X" n="0470a23"/><lb ed="R150" n="0349b11"/>史仁宗本纪<note place="inline">云云</note>。</p> <lb ed="X" n="0470a24"/><lb ed="R150" n="0349b12"/><p xml:id="pX88p0470a2401">明道二年。罢创修寺观 按宋史仁宗本纪。明道二 <pb ed="X" xml:id="X88.1660.0470b" n="0470b"/> <lb ed="X" n="0470b01"/><lb ed="R150" n="0349b13"/>年。夏四月壬子。罢创修寺观。帝始亲政。裁抑侥倖。中 <lb ed="X" n="0470b02"/><lb ed="R150" n="0349b14"/>外大悦。</p> <lb ed="X" n="0470b03"/><lb ed="R150" n="0349b15"/><p xml:id="pX88p0470b0301">宝元二年。五月<anchor xml:id="nkr_note_add_0470b0301" n="0470b0301"/><anchor xml:id="beg0470b0301" n="0470b0301"/>己<anchor xml:id="end0470b0301"/>亥。禁女冠尼等。非时入内 按宋 <lb ed="X" n="0470b04"/><lb ed="R150" n="0349b16"/>史仁宗本纪<note place="inline">云云</note>。</p> <lb ed="X" n="0470b05"/><lb ed="R150" n="0349b17"/><p xml:id="pX88p0470b0501">哲宗元祐七年。诏太皇太后本命岁正月一日。京师 <lb ed="X" n="0470b06"/><lb ed="R150" n="0349b18"/>及天下州军。各斋僧尼道士女冠一日。在京宫观寺 <lb ed="X" n="0470b07"/><lb ed="R150" n="0350a01"/>院。开建道场七昼夜 按宋史哲宗本纪。不载 按 <lb ed="X" n="0470b08"/><lb ed="R150" n="0350a02"/>礼志<note place="inline">云云</note>。</p> <lb ed="X" n="0470b09"/><lb ed="R150" n="0350a03"/><p xml:id="pX88p0470b0901">徽宗崇寧元年。赦书节文应天下名德。僧道为众师 <lb ed="X" n="0470b10"/><lb ed="R150" n="0350a04"/>法。未有谥号者。仰所属勘会以闻 按宋史徽宗本 <lb ed="X" n="0470b11"/><lb ed="R150" n="0350a05"/>纪。不载 按<persName>佛</persName>祖统<note place="inline">云云</note>。</p> <lb ed="X" n="0470b12"/><lb ed="R150" n="0350a06"/><p xml:id="pX88p0470b1201">宣和元年正月。改诏释为道 按宋史徽宗本纪。宣 <lb ed="X" n="0470b13"/><lb ed="R150" n="0350a07"/>和元年。春正月乙卯。诏<persName>佛</persName>改号大觉金仙。馀为仙人 <lb ed="X" n="0470b14"/><lb ed="R150" n="0350a08"/>大士。僧为德士。易服饰称姓氏。寺为宫。院为观改。女 <lb ed="X" n="0470b15"/><lb ed="R150" n="0350a09"/>冠。为女道。尼为女德。</p> <lb ed="X" n="0470b16"/><lb ed="R150" n="0350a10"/><p xml:id="pX88p0470b1601">钦宗靖康元年。诏道君圣节。就道观行香。乾龙节仍 <lb ed="X" n="0470b17"/><lb ed="R150" n="0350a11"/>就<persName>佛</persName>寺 按宋史钦宗本纪。不载 按<persName>佛</persName>祖统纪。靖 <lb ed="X" n="0470b18"/><lb ed="R150" n="0350a12"/>康元年。诏曰。此自大观初圣节行香。许就道观。今後 <lb ed="X" n="0470b19"/><lb ed="R150" n="0350a13"/>道君圣节。仍就道观。若乾龙节。仍就<persName>佛</persName>寺建道场。一 <lb ed="X" n="0470b20"/><lb ed="R150" n="0350a14"/>月一依祖宗旧法。其道士官阶。幷与追毁。</p> <lb ed="X" n="0470b21"/><lb ed="R150" n="0350a15"/><p xml:id="pX88p0470b2101">高宗绍兴三年。诏僧居道上。始令僧道用绫牒 按 <lb ed="X" n="0470b22"/><lb ed="R150" n="0350a16"/>宋史高宗本纪。不载 按<persName>佛</persName>祖统纪。绍兴三年二月。 <lb ed="X" n="0470b23"/><lb ed="R150" n="0350a17"/>庐山道法师。申札都省。称崇观之後。道士叨冒资品 <lb ed="X" n="0470b24"/><lb ed="R150" n="0350a18"/><name role="" type="person">林灵素</name>王冲道辈。视两府者甚众。遂令道士。冒居僧 <pb ed="X" xml:id="X88.1660.0470c" n="0470c"/> <lb ed="X" n="0470c01"/><lb ed="R150" n="0350b01"/>上。靖康建炎道士。视官<anchor xml:id="nkr_note_add_0470c0101" n="0470c0101"/><anchor xml:id="beg0470c0101" n="0470c0101"/>已<anchor xml:id="end0470c0101"/>行追毁。而国忌行香。寺院 <lb ed="X" n="0470c02"/><lb ed="R150" n="0350b02"/>会聚。犹敢傲然居上。其蔑视国法。有若此者。今欲复 <lb ed="X" n="0470c03"/><lb ed="R150" n="0350b03"/>还祖宗旧制。僧史略具载。每当朝集。僧先道後。幷立 <lb ed="X" n="0470c04"/><lb ed="R150" n="0350b04"/>殿廷。僧东道西。凡遇郊天。道左僧右。寻送礼部。取到 <lb ed="X" n="0470c05"/><lb ed="R150" n="0350b05"/>太常寺状。称因革礼。乾德元年。宣德门肆赦故事。道 <lb ed="X" n="0470c06"/><lb ed="R150" n="0350b06"/>左僧右。又检照嘉祐编敕。幷绍兴新书。幷以僧道立 <lb ed="X" n="0470c07"/><lb ed="R150" n="0350b07"/>文为次。其政和条。内道僧观寺。及道士位在僧上。幷 <lb ed="X" n="0470c08"/><lb ed="R150" n="0350b08"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0470c0801" n="0470c0801"/><anchor xml:id="beg0470c0801" n="0470c0801"/>已<anchor xml:id="end0470c0801"/>删去不行。寻蒙朝旨。依条改正。以僧居上。十一月。 <lb ed="X" n="0470c09"/><lb ed="R150" n="0350b09"/>太常寺遍符。诸路应行香立班。诸处聚会。幷依祖宗 <lb ed="X" n="0470c10"/><lb ed="R150" n="0350b10"/>成法。以僧居左。自治平末。始鬻度牒。旧以黄纸印。造 <lb ed="X" n="0470c11"/><lb ed="R150" n="0350b11"/>伪为者多。户部朱异始奏。令僧道用敕绫牒。</p> <lb ed="X" n="0470c12"/><lb ed="R150" n="0350b12"/><p xml:id="pX88p0470c1201">绍兴十一年。陈桷等请释道之封。依旧降敕从之 <lb ed="X" n="0470c13"/><lb ed="R150" n="0350b13"/> 按宋史高宗本纪。不载 按文献通考。绍兴十一年。 <lb ed="X" n="0470c14"/><lb ed="R150" n="0350b14"/>太常卿陈桷等。请释道封大师塔额。乞依旧降敕从 <lb ed="X" n="0470c15"/><lb ed="R150" n="0350b15"/>之。</p> <lb ed="X" n="0470c16"/><lb ed="R150" n="0350b16"/><p xml:id="pX88p0470c1601">绍兴十三年。道正僧正。各申状争序位。敕僧居道士 <lb ed="X" n="0470c17"/><lb ed="R150" n="0350b17"/>上 按宋史高宗本纪。不载 按<persName>佛</persName>祖统纪。绍兴十 <lb ed="X" n="0470c18"/><lb ed="R150" n="0350b18"/>三年。临安府道正刘若谦。申省乞道士序位在僧上。 <lb ed="X" n="0470c19"/><lb ed="R150" n="0351a01"/>妄称别得指挥。僧正善达。陈状乞检准。绍兴三年。都 <lb ed="X" n="0470c20"/><lb ed="R150" n="0351a02"/>省批送法道法师。乞复祖宗旧法。继蒙朝旨。批下依 <lb ed="X" n="0470c21"/><lb ed="R150" n="0351a03"/>条改正。应行香立班。诸处聚会。以僧在上。告示刘若 <lb ed="X" n="0470c22"/><lb ed="R150" n="0351a04"/>谦。取知委状。後有妄词。以违制论。</p> <lb ed="X" n="0470c23"/><lb ed="R150" n="0351a05"/><p xml:id="pX88p0470c2301">绍兴十五年。春正月辛未。初命僧道。纳免丁钱 按 <lb ed="X" n="0470c24"/><lb ed="R150" n="0351a06"/>宋史高宗本纪<note place="inline">云云</note> 按<persName>佛</persName>祖统纪。绍兴十五年。 <pb ed="X" xml:id="X88.1660.0471a" n="0471a"/> <lb ed="X" n="0471a01"/><lb ed="R150" n="0351a07"/>敕天下僧道。始令纳丁钱。自十千至一千三百凡九 <lb ed="X" n="0471a02"/><lb ed="R150" n="0351a08"/>等谓之淸闲钱。年六十<anchor xml:id="nkr_note_add_0471a0201" n="0471a0201"/><anchor xml:id="beg0471a0201" n="0471a0201"/>已<anchor xml:id="end0471a0201"/>上。及残疾者。听免纳。道法 <lb ed="X" n="0471a03"/><lb ed="R150" n="0351a09"/>师。致书于省部曰。大法东播。千有馀岁。其间汚隆随 <lb ed="X" n="0471a04"/><lb ed="R150" n="0351a10"/>时。暂厄终奋。特未有如今日。抑沮卑下之甚也。自绍 <lb ed="X" n="0471a05"/><lb ed="R150" n="0351a11"/>兴中年。僧道征免丁钱。大者十千。下至一千三百。国 <lb ed="X" n="0471a06"/><lb ed="R150" n="0351a12"/>四其民士农工商也。僧道旧籍仕版。而得与儒分鼎 <lb ed="X" n="0471a07"/><lb ed="R150" n="0351a13"/>立之势。非有经国理民之异。以其祖大圣人。而垂化 <lb ed="X" n="0471a08"/><lb ed="R150" n="0351a14"/>为善故耳。至若天灾流行。雨旸不时。命其徒以祷之。 <lb ed="X" n="0471a09"/><lb ed="R150" n="0351a15"/>则天地应鬼神顺。抑古今耳目。所常闻见者也。夫苟 <lb ed="X" n="0471a10"/><lb ed="R150" n="0351a16"/>为国家御菑。而来福祥亦宜。稍异庸庶之等夷可也。 <lb ed="X" n="0471a11"/><lb ed="R150" n="0351a17"/>若之何遽以民赋赋且数倍。今天下民丁之赋。多止 <lb ed="X" n="0471a12"/><lb ed="R150" n="0351a18"/>缗钱三百。或土瘠民劳。而得类免者为僧。反不获齿 <lb ed="X" n="0471a13"/><lb ed="R150" n="0351b01"/>于齐民。以其不耕不蚕。而衣食于世也。夫耕而食。蚕 <lb ed="X" n="0471a14"/><lb ed="R150" n="0351b02"/>而衣。未必僧道之外。人人耕且蚕也<note place="inline">云云</note>。</p> <lb ed="X" n="0471a15"/><lb ed="R150" n="0351b03"/><p xml:id="pX88p0471a1501">绍兴二十一年。九月戊戌朔。籍寺观绝产以赡学 <lb ed="X" n="0471a16"/><lb ed="R150" n="0351b04"/> 按宋史高宗本纪<note place="inline">云云</note>。</p> <lb ed="X" n="0471a17"/><lb ed="R150" n="0351b05"/><p xml:id="pX88p0471a1701">绍兴三十一年。二月乙丑。复鬻僧道度牒 按宋史 <lb ed="X" n="0471a18"/><lb ed="R150" n="0351b06"/>高宗本纪<note place="inline">云云</note>。</p> <lb ed="X" n="0471a19"/><lb ed="R150" n="0351b07"/><p xml:id="pX88p0471a1901">孝宗乾道三年八月。四川旱。赐制置司。度牒四百备 <lb ed="X" n="0471a20"/><lb ed="R150" n="0351b08"/>振济 按宋史孝宗本纪<note place="inline">云云</note>。</p> <lb ed="X" n="0471a21"/><lb ed="R150" n="0351b09"/><p xml:id="pX88p0471a2101">乾道四年。出僧道度牒千道。禁科场文用<persName>佛</persName>老语 <lb ed="X" n="0471a22"/><lb ed="R150" n="0351b10"/> 按宋史孝宗本纪。乾道四年。五月癸亥。出僧道度牒 <lb ed="X" n="0471a23"/><lb ed="R150" n="0351b11"/>千道 按<persName>佛</persName>祖统纪。乾道四年九月。上谓礼部尙 <lb ed="X" n="0471a24"/><lb ed="R150" n="0351b12"/>书李焘曰。科擧之文。不可用<persName>佛</persName>老语。若自修之山林。 <pb ed="X" xml:id="X88.1660.0471b" n="0471b"/> <lb ed="X" n="0471b01"/><lb ed="R150" n="0351b13"/>于道无害。倘用之科。场恐妨政事。</p> <lb ed="X" n="0471b02"/><lb ed="R150" n="0351b14"/><p xml:id="pX88p0471b0201">乾道七年。二月甲子。诏寺观毋免税役 按宋史孝 <lb ed="X" n="0471b03"/><lb ed="R150" n="0351b15"/>宗本纪<note place="inline">云云</note>。</p> <lb ed="X" n="0471b04"/><lb ed="R150" n="0351b16"/><p xml:id="pX88p0471b0401">乾道八年八月。召三教之士。集内观堂。赐斋 按宋 <lb ed="X" n="0471b05"/><lb ed="R150" n="0351b17"/>史孝宗本纪。不载 按<persName>佛</persName>祖统纪<note place="inline">云云</note>。</p> <lb ed="X" n="0471b06"/><lb ed="R150" n="0351b18"/><p xml:id="pX88p0471b0601">淳熙二年。赐白雲堂印。令天下三学诸宗。幷诣白雲 <lb ed="X" n="0471b07"/><lb ed="R150" n="0352a01"/>堂。公擧用印。申明有司 按宋史孝宗本纪。不载 <lb ed="X" n="0471b08"/><lb ed="R150" n="0352a02"/> 按<persName>佛</persName>祖统纪。淳熙二年三月。驾幸上竺。炷香礼敬大 <lb ed="X" n="0471b09"/><lb ed="R150" n="0352a03"/>士。诏建护国金光明道场。赐白雲堂印。令天下三学 <lb ed="X" n="0471b10"/><lb ed="R150" n="0352a04"/>诸宗。幷诣白雲堂。公擧用印。申明有司。</p> <lb ed="X" n="0471b11"/><lb ed="R150" n="0352a05"/><p xml:id="pX88p0471b1101">淳熙七年。召雪窦禅师。入见。与论三教同异 按宋 <lb ed="X" n="0471b12"/><lb ed="R150" n="0352a06"/>史孝宗本纪。不载 按<persName>佛</persName>祖统纪。淳熙七年。召明州 <lb ed="X" n="0471b13"/><lb ed="R150" n="0352a07"/>雪窦宝印禅师。入见。上问曰。三教圣人。本同此理。师 <lb ed="X" n="0471b14"/><lb ed="R150" n="0352a08"/>曰。譬如虚空。初无南北。上曰。但所立门户异耳。故孔 <lb ed="X" n="0471b15"/><lb ed="R150" n="0352a09"/>子以中庸设教。师曰非中庸。何以立世间。花严有云。 <lb ed="X" n="0471b16"/><lb ed="R150" n="0352a10"/>不壞世间相。而成出世间法。上曰。今时学者。祇观文 <lb ed="X" n="0471b17"/><lb ed="R150" n="0352a11"/>字。不识夫子心。师曰。非独今之学者。当时颜子为具 <lb ed="X" n="0471b18"/><lb ed="R150" n="0352a12"/>体。祇说得瞻之在前。忽焉在後。如有所立卓尔。亦未 <lb ed="X" n="0471b19"/><lb ed="R150" n="0352a13"/>足以识夫子心。夫子亦曰。二三子。以我为隐乎。吾无 <lb ed="X" n="0471b20"/><lb ed="R150" n="0352a14"/>隐乎。尔以此而观。当时弟子。尙不识夫子心。况今人 <lb ed="X" n="0471b21"/><lb ed="R150" n="0352a15"/>乎。<name role="" type="person">张商英</name>有云。唯吾学<persName>佛</persName>。然後能知儒。上曰。朕意常 <lb ed="X" n="0471b22"/><lb ed="R150" n="0352a16"/>作此见。上又问曰。老莊之教何如。师曰。可比<persName>佛</persName>门中。 <lb ed="X" n="0471b23"/><lb ed="R150" n="0352a17"/>小乘人耳。小乘厌身如桎梏。弃智如杂毒。化火焚身。 <lb ed="X" n="0471b24"/><lb ed="R150" n="0352a18"/>入无为界。正如莊子。形固可使如槁木。心固可使如 <pb ed="X" xml:id="X88.1660.0471c" n="0471c"/> <lb ed="X" n="0471c01"/><lb ed="R150" n="0352b01"/>死<g ref="#CB01926">灰</g>。老子曰。吾有大患。为吾有身。大乘人则不然。度 <lb ed="X" n="0471c02"/><lb ed="R150" n="0352b02"/>众生尽。方证菩提。正如伊尹。所谓予天民之先觉者 <lb ed="X" n="0471c03"/><lb ed="R150" n="0352b03"/>也。将以斯道。觉斯民也。如有一夫。不被其泽。若己推 <lb ed="X" n="0471c04"/><lb ed="R150" n="0352b04"/>而内之沟中也。上大说。即日诏住径山。</p> <lb ed="X" n="0471c05"/><lb ed="R150" n="0352b05"/><p xml:id="pX88p0471c0501">淳熙十四年。八月辛未。赐度牒一百道备振 按宋 <lb ed="X" n="0471c06"/><lb ed="R150" n="0352b06"/>史孝宗本纪<note place="inline">云云</note> 按燕翼贻谋录。僧道度牒每 <lb ed="X" n="0471c07"/><lb ed="R150" n="0352b07"/>岁试補刊印版。用纸摹印。新法既行。献议者。立價出 <lb ed="X" n="0471c08"/><lb ed="R150" n="0352b08"/>卖。每牒一纸。为價百三十干。然犹岁立为定额。不得 <lb ed="X" n="0471c09"/><lb ed="R150" n="0352b09"/>过数。熙寧元年七月。始出卖于民间。初岁不过三四 <lb ed="X" n="0471c10"/><lb ed="R150" n="0352b10"/>千人。至元豐六年。限以万数。而夔州转运司。增價至 <lb ed="X" n="0471c11"/><lb ed="R150" n="0352b11"/>三百干。以次减。为百九十干。建中靖国元年增。至二 <lb ed="X" n="0471c12"/><lb ed="R150" n="0352b12"/>百二十干。大观四年。岁卖三万馀纸。新旧积压。民间 <lb ed="X" n="0471c13"/><lb ed="R150" n="0352b13"/>折價。至九十干。朝廷病其滥。住卖三年。仍追在京民 <lb ed="X" n="0471c14"/><lb ed="R150" n="0352b14"/>间者毁抹。诸路民间闻之。一时争折價急售。至二十 <lb ed="X" n="0471c15"/><lb ed="R150" n="0352b15"/>干。一纸而富家停榻。渐增至百馀贯。有司以闻。遂诏 <lb ed="X" n="0471c16"/><lb ed="R150" n="0352b16"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0471c1601" n="0471c1601"/><anchor xml:id="beg0471c1601" n="0471c1601"/>已<anchor xml:id="end0471c1601"/>降度牒。量增價値。别给公據。以俟书塡六年。又诏 <lb ed="X" n="0471c17"/><lb ed="R150" n="0352b17"/>改用绫纸。依将仕郞校尉例。宣和七年。以天下僧道。 <lb ed="X" n="0471c18"/><lb ed="R150" n="0352b18"/>逾百万数。遂诏住给五年。继更兵火。废格不行。南渡 <lb ed="X" n="0471c19"/><lb ed="R150" n="0353a01"/>以後。再立新法。度牒自六十干。增为百干。淳熙初。增 <lb ed="X" n="0471c20"/><lb ed="R150" n="0353a02"/>至三百干。又增为五百干。又增为七百干。然朝廷谨 <lb ed="X" n="0471c21"/><lb ed="R150" n="0353a03"/>重爱惜。不轻出卖。往往持钱。入行都多方经营。而後 <lb ed="X" n="0471c22"/><lb ed="R150" n="0353a04"/>得之。後又著为停榻之令。许容人增百干兴贩。又增 <lb ed="X" n="0471c23"/><lb ed="R150" n="0353a05"/>作八百干。近岁给降转多。州郡至灭價以求售矣。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0471c24"/><lb ed="R150" n="0353a07"/><cb:juan fun="close" n="1"><cb:jhead><note place="inline">图书集成</note>神异典二氏部彙考卷上</cb:jhead></cb:juan> </body> <back> <cb:div type="apparatus"> <head>挍注</head> <p> <app from="#beg0464a1701" to="#end0464a1701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0464b0301" to="#end0464b0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">士<note type="cf1">B15n0088_p0002a20</note></lem><rdg wit="#wit.orig">土</rdg></app> <app from="#beg0464b1701" to="#end0464b1701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">但</lem><rdg wit="#wit.orig">但</rdg></app> <app from="#beg0465a0401" to="#end0465a0401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">已</rdg></app> <app from="#beg0465c0501" to="#end0465c0501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">采</lem><rdg wit="#wit.orig">辨</rdg></app> <app from="#beg0466b0401" to="#end0466b0401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0467b1101" to="#end0467b1101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0467b2201" to="#end0467b2201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0467c0201" to="#end0467c0201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">已</rdg></app> <app from="#beg0467c1601" to="#end0467c1601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0468a1201" to="#end0468a1201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0468a2201" to="#end0468a2201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0468c1901" to="#end0468c1901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0469c0101" to="#end0469c0101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0470a0701" to="#end0470a0701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0470a2201" to="#end0470a2201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">戌</lem><rdg wit="#wit.orig">戍</rdg></app> <app from="#beg0470b0301" to="#end0470b0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">已</rdg></app> <app from="#beg0470c0101" to="#end0470c0101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0470c0801" to="#end0470c0801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0471a0201" to="#end0471a0201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0471c1601" to="#end0471c1601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> </p> </cb:div> <cb:div type="add-notes"> <head>新增挍注</head> <p> <note n="0464a1701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0464a1701">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0464b0301" resp="#resp2" type="add" cb:note_key="X88.0464b03.16" target="#nkr_note_add_0464b0301">士【CB】，土【卍续】</note> <note n="0464b1701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0464b1701">但【CB】，但【卍续】</note> <note n="0465a0401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0465a0401">己【CB】，已【卍续】</note> <note n="0465c0501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0465c0501">采【CB】，辨【卍续】</note> <note n="0466b0401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0466b0401">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0467b1101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0467b1101">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0467b2201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0467b2201">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0467c0201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0467c0201">己【CB】，已【卍续】</note> <note n="0467c1601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0467c1601">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0468a1201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0468a1201">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0468a2201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0468a2201">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0468c1901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0468c1901">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0469c0101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0469c0101">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0470a0701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0470a0701">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0470a2201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0470a2201">戌【CB】，戍【卍续】</note> <note n="0470b0301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0470b0301">己【CB】，已【卍续】</note> <note n="0470c0101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0470c0101">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0470c0801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0470c0801">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0471a0201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0471a0201">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0471c1601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0471c1601">已【CB】，巳【卍续】</note> </p> </cb:div> </back></text></TEI>